Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘productiviteit’

door Stiene Deboer
gepost op 13 nov. 2013

Flexibilisering van werk, afbreken van ontslagbescherming en het stimuleren van zzp’er-schap zijn vandaag de dag volop aan de orde. Hierbij rijzen o.a. de volgende vragen: wie hebben er voordeel en belang bij wat, bij welke maatregelen, bij welk beleid? Qui bono? Wie hebben vooral baat bij flexibilisering en het afbreken van ontslagbescherming? Zijn dat op de eerste plaats de anonieme managers, de werkers die het feitelijke werk doen, wij, de maatschappij en samenleving in haar geheel? Niet onbelangrijk is ook de vraag naar de rol van de vakbonden bij dit alles en welke zijn de belangen van het vakbondmanagement-establishment?

Ingekort en bewerkt  – zie dagblad Trouw voor de oorspronkelijke tekst

Esther Bijlo in de TROUW van 06 november 2013, 12:00

Alfred Kleinknecht durfde het aan bij zijn benoeming tot hoogleraar aan de Vrije Universiteit een pleidooi te houden tegen loonmatiging. Het was 1994 en het nut van de matige loonstijging was in Nederland boven elke twijfel verheven, van links tot rechts. Was de ‘nieuwbakken professor’ uit Duitsland gek geworden? PvdA-minister Melkert noemde zijn ideeën ‘desastreus’, de vakbeweging beschuldigde hem zelfs van ‘volksverlakkerij’.

Bijna twintig jaar later kijkt Kleinknecht (62) er nog steeds met verbazing op terug. “Vooral uit de vakbonden kwamen agressieve reacties. Die hadden zich in bochten gelegd om hun achterban zover te krijgen. En nu kwam daar opeens een econoom die dat ter discussie stelde.  …..

lage lonen frustreren innovatie
Kleinknechts stelling: goedkope arbeid maakt het voor bedrijven minder interessant investeringen te doen die de productiviteit verhogen. Loonmatiging was in de jaren tachtig even een medicijn om het Nederlandse bedrijfsleven weer concurrerend te maken. Maar als zo’n beleid te lang duurt gaat het ten koste van innovatie en houdt het zwakke broeders overeind. Ondernemingen investeren minder in onderzoek en ontwikkeling en moderne apparatuur als de lonen relatief laag zijn.

Vandaag klinkt het nog steeds verrassend actueel. Het regent rapporten die vraagtekens zetten bij de innovatiekracht van de Nederlandse economie. Deze week nog de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Die stelt dat Nederland niet goed weet hoe het in de toekomst zijn brood gaat verdienen. Met alle kaarten op de export zetten, en daarmee dus op loonmatiging, gaat Nederland het niet redden, betoogt de raad.

3 problemen: productiviteit, koopkracht en de euro
Toch blijkt het ook in 2013 nog een hardnekkig verschijnsel. Kleinknecht wordt niet meer voor gek versleten, maar Nederland zit nog steeds ‘in een kramp’, constateert hij. “Terwijl het nu eigenlijk nog urgenter is. Er zijn nu drie problemen. Lage lonen zorgen niet alleen voor een (1) lage groei van de productiviteit. Het tweede probleem is de (2) koopkracht. De binnenlandse vraag is weggezakt. Het derde probleem is (3) het samenhouden van de euro. Landen in het Zuiden hebben een exportoverschot nodig om hun buitenlandse schulden te kunnen afbetalen. Dan moeten wij eigenlijk de lonen en consumptie hier verhogen en hun de kans geven te exporteren.” …..

flexibilisering stimuleert personeelsverloop
….. Twintig jaar na zijn omstreden oratie, doen weer andere misverstanden de ronde. Die gaan over het nut van flexibilisering en het afbreken van ontslagbescherming. Daar heeft Kleinknecht in Delft veel onderzoek naar gedaan. “Bij innovatieve bedrijven zie je juist weinig flexibilisering. Er is weinig personeelsverloop, veel autonomie voor de werknemers en bijna geen managementlagen.” Vanuit zo’n positie durven werknemers risico’s te nemen. Als iets een flop wordt, staan ze niet gelijk op straat. Dat is goed voor de vernieuwende kracht van een bedrijf.

flexibilisering nekt productiviteit
Met behulp van data van bedrijven heeft Kleinknecht het verband tussen flexibilisering en innovatie ook daadwerkelijk weten aan te tonen. “In bedrijven met meer flexibele arbeid, zie je minder groei van de productiviteit. Dat hebben we op bedrijfsniveau aangetoond.” Dat was niet gemakkelijk, maar wel belangrijk, stelt de hoogleraar. Want het Centraal Planbureau (CPB) gaat in zijn modellen juist van het omgekeerde uit. “Meer dynamiek op de arbeidsmarkt werkt volgens die modellen positief op de arbeidsproductiviteit. Maar dat is geredeneerd vanuit de theorie. Het CPB zou het model dus moeten verbouwen.”  …..Editorial-Cartoon-office

Reactie van jerry mager (06/11/2013)

Ultra-flexibilisering van werk is een nefaste ideologie, net als ultra-marktliberalisme (ook wel de Manchester variant genoemd). Het zijn karikaturen die vreemd genoeg niet als zodanig worden onderkend en behandeld. Normale flexibiliteit is gezond, net als een normale vrije markt die goed werkt dat is, maar dit zijn contraproductieve karikaturen die ons veel kosten. Kleinknecht is niet de eerste. O.a. Richard Sennett heeft in zijn ‘The Corrosion of Character’ (pover vertaald met ‘De flexibele mens’) nogeens uit de doeken gedaan hoe het ontwortelen en vlottend houden van mensen in hun werksituaties het karakter aantast (corrodeert). Het is een kwestie van gezond verstand om dat in te zien. Daar hoef je echt niet zwaar voor te hebben doorgeleerd. Een simpele veel toegepaste truc (iets anders is het niet) de laatste tijd, is het ontzeggen van een vaste werkplek aan werknemers. Het gebeurt op universiteiten, maar ook al op krantenredacties.

Vaak zijn het ‘consultants’ die dit als ‘nieuw product’ aan manager-klanten verkopen: u houdt er uitstekend de wind mee onder! De boodschap van het management – het gaat louter om een managementtool en machtsmiddel – aan de werknemer is: u bent vervangbaar, daarom u zit permanent op de wip. Natuurlijk wordt het in smoezen verpakt, maar het gaat om het psychologische effect. Zygmunt Bauman (o.a. ‘Liquid Times: Living in an Age of Uncertainty’) heeft onzekerheid als goedkoop controlemiddel opnieuw geëxpliciteerd. Het komt neer op compensatie van incompetentie door incompetente managers ten koste van de samenleving. Competente managers halen immers zonder chantagemiddelen en trucs het beste uit hun mensen, en tevreden werknemers zijn vaak ook gelukkiger burgers. De externalities aan maatschappelijke ‘kosten en verliezen’ door dit mallote instrument zijn hoog. Toch laten we ook dit gelaten over ons heen komen. Het illustreert de macht van de manager.

* * *

Zie: http://www.trouw.nl/tr/nl/4504/Economie/article/detail/3539898/2013/11/06/Een-baan-voor-het-leven-is-juist-goed.dhtml

Read Full Post »