Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘nelpuntnl.nl’

 

Bommel tegen plunder

 

 

“Volgens de advocaat-generaal leidt het fictief vaste rendement van 4 procent waarmee gerekend wordt tot willekeur” / NRC 2016 februari 16
http://www.nrc.nl/nieuws/2016/02/16/advies-aan-hoge-raad-vermogensheffing-in-strijd-met-eigendomsbescherming

 

“Hoe Draghi uw pensioenfonds sloopt” / NRC 24 oktober 2015 /
http://www.nrc.nl/handelsblad/2015/10/24/hoe-draghi-uw-pensioenfonds-sloopt-1548436

 

“Nu kan het nog: pijnloos hervormen. De lage rente maakt pijnloze hervormingen mogelijk waarmee het woningdossier en de pensioenproblematiek in één keer toekomstbestendig kunnen worden gemaakt. En daarbij kunnen we in een moeite door ook ons belastingstelsel versimpelen.”

Aldus Arnoud W.A. Boot en Lans Bovenberg.

Arnoud W. A. Boot is hoogleraar economie aan de UvA en Raadslid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Lans Bovenberg is hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg.

NRC 22 februari 2016     http://www.nrc.nl/handelsblad/2016/02/22/nu-kan-het-nog-pijnloos-hervormen-1593391

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Read Full Post »

door Jerry Mager
gepost op NELPUNTNL.NL op 18 september 2013

“De nieuwe credit default swapinstrumenten [CDS’s; jm] zijn een indrukwekkend efficiënte manier om risico’s te spreiden en daarmee te verminderen – dat zijn ze althans, als ze worden gebruikt zoals de bedenkers het hebben bedoeld.
De nieuwe financiële instrumenten waren heel, heel slim, maar ze hadden één onfortuinlijke bijwerking: ze maakten het bankieren kapot. Dat was zo omdat het bankbedrijf in de kern een eenvoudige business is of zou moeten zijn. Cliënten deponeren geld bij een bank in ruil voor rente; de bank leent dat geld uit aan andere mensen, tegen een hogere rente. Bekoorlijk of interessant is dat niet, maar bankieren wordt dan ook niet verondersteld op BASE-jumping of hiphop te lijken.”
John Lanchester (2010:92,93): De kapitale crisis

De bankiers gaan hun leven beteren. Volgend jaar moeten alle financiële dienstverleners een eed afleggen, de bankierseed, die inmiddels al door commissarissen en bestuursleden van financiële instellingen afgelegd wordt. Op de website van de Rijksoverheid staat het als volgt:
“Banken moeten hun verantwoordelijkheid nemen en zich dienstbaar opstellen aan consumenten en bedrijven. Zo kunnen zij het vertrouwen in de sector herwinnen. Beloningsbeleid speelt daarbij een belangrijke rol.
De bankierseed geldt nu voor bestuurders en commissarissen. De reikwijdte van de eed wordt uitgebreid naar medewerkers met klantcontact en medewerkers die het risicoprofiel van de financiële onderneming wezenlijk kunnen beïnvloeden, zoals effectenhandelaren. Ook zij moeten in het vervolg de eed of belofte afleggen. Daarmee geven ze uitdrukkelijk aandacht aan het belang van hun maatschappelijke rol. Ze beloven de belangen van aandeelhouders, klanten en de samenleving zorgvuldig af te wegen.
De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) houden toezicht op de eedaflegging en de naleving. Zij kunnen maatregelen nemen als dat nodig is, bijvoorbeeld een boete. Bij bestuurders en commissarissen is ontslag de uiterste maatregel.”

tovenaarsleerlingen?
De hamvraag bij deze nobele intentieverklaring is: begrijpen al die brave lieden die straks de eed afleggen – met inbegrip van de topcats die de eed al hebben gepleegd – precies waarmee ze bezig zijn en wat ze hun klanten verkopen of aanraden? Kunnen zij de implicaties en gevolgen van hun daden overzien? Hebben en krijgen ze te maken met “financiële producten” die ze in alle finesses doorzien en begrijpen? Ik geloof daar eerlijk gezegd weinig van. De recente geschiedenis bewijst dat tovenaarsleerlingen in deze biotoop eerder regeling dan uitzondering zijn.
Er zou slechts een select clubje ingewijden bestaan die in deze wirwar van financiële constructies, “producten” en regelgeving enigszins van de hoed en de rand weten. Wie dat precies zijn, weet niemand.

“Recent investigations by regulators have revealed very large differences in the way banks assess the same or similar risks. Some of the differences are the result of the directives given by different national regulators, but it’s hard to escape the suspicion that banks continue to choose their methods so as to reduce risk weights, and therefore the amount of equity they are required to hold. Even some senior bankers admit the process is opaque.”
Donald MacKenzie (2013): The Magic Lever

Oud-bankier Van Mierlo legt uit (Volkskrant 12 sept. 13) dat de bankierseed niet moet worden gezien als een straf die de bankiers en hun voetvolk wordt opgelegd voor hun verzaken en incompetentie, dus hun overantwoordelijke opstelling, die voor een fors deel debet zijn aan de financiële crises – de gepasseerde [en naar mijn verwachting de komende; jm] – maar als een belofte aan ons, de maatschappij: de bankiers gaan voortaan beter hun eerlijke best doen en de eed zal hen daar bij helpen.
Van Mierlo trekt de parallel met: “tandartsen, ministers, Kamerleden, burgemeesters, rechters, advocaten, officieren van justitie, psychologen, artsen, ambtenaren, verpleegsters. Voor al deze beroepsgroepen is hun eed een middel om vertrouwen te kweken, een cultuurinstrument en een middel tot zelfreiniging van de sector.”

images bankers

afstand nemen, distantiëren
Voornoemde eedafleggende beroepsgroepen zouden er mijns inziens verstandig aan doen indien zij zich nadrukkelijk distantiëren van deze poging tot encanaillering vanwege de bankiers. De eed die bijvoorbeeld Kamerleden en tandartsen afleggen zijn al geruime tijd aan erosie onderhevig waar het gaat om door de burger-klant-consument au serieux genomen worden. Indien zo’n eed ter sprake komt wordt er besmuikt om gegniffeld. Het recent verschenen rapport “Een lastig gesprek” legt voor de zoveelste keer nogeens uit waarom, en een artikel als van Dorien Pessers (“Vertrouwen van burger is verkwanseld, want de vorm wordt belangrijker dan de norm”) wint slechts aan actualiteit en prangende pregnantie. Het gaat doodgewoon om: fatsoen.
Bij de meeste tandartsen lijkt de normale beroepsopvatting gelukkig nog te overheersen – al heeft het onzalige experiment van VVD-minister Edith Schippers aanzienlijke averij aangericht – maar declaraties van onverrichte behandelingen blijven. Zo’n spookdeclaratie is dan nog altijd beter dan dat de consument-patiënt onnodige ingrepen voor de kiezen krijgt, omdat de tandartsenmaatschap in cash flow problemen verkeert dan wel insolvabel dreigt te worden, vanwege alimentatie­verplichtingen of daling van de overwaarde op een buitenhuis of villa bijvoorbeeld.

Aan de goede wil en oprechtheid van meneer Van Mierlo hoeven we misschien niet te twijfelen, maar ik acht allerminst uitgesloten dat hij door minder plichtsgetrouwe soort- en beroepsgenoten als useful idiot wordt gebruikt om het imago van de beroepsgroep eningszins op te krikken en van een nieuw laagje vernis te voorzien. Wat let bankiers c.s. om zonder eed te tonen dat zij hun leven beteren? Wie komt er trouwens op het idee om een eed als straf te aan te merken? Wat een merkwaardige associatie. Het afleggen van de beroepseed verhoogt juist de status van de betreffende beroepsbeoefenaren en bevestigt op rituele wijze dat zij in de asymmetrische machtsverhoudingen tussen cliënt en aanbieder geen misbruik van hun positie zullen maken.
De fameuze neuroloog Jansen S., inmiddels uit het artsenberoep gezet, is een recent voorbeeld van hoe het zelfs bij dokters rampzalig uit de hand kan lopen. Zou de professor Stapel niet hebben gefraudeerd indien hem een beroepseed was afgenomen?
jezus en de geldwisselaars - verkleind


kaatsen, golfen & reetketelsteen

De eed op de kaatsbaan vond in 1789 plaats in revolutionair Parijs en betrof de Verklaring van de rechten van de mens. Ik kwam op de associatie golfbaan-kaatsbaan door een gesprek over de aanstaande bankierseed dat ik onlangs opving in het OV. Drie dames, klaarblijkelijk werkzaam in de financiële sector, bediscussieerden de eed die vanaf 2015 door iedereen in de financiële sector zou moeten worden afgelegd. Wat hun hoog zat, was dat ook zij straks die eed of belofte moeten afleggen, maar dat ze toch hun targets zouden moeten blijven halen, eed of geen eed. “Aan zo’n eed heb dus je geen ene r..t,” proestten ze in koor.

Deze dames hadden met name geen hoge verwachtingen van het heilzame effect dat deze eed zou moeten uitoefenen op het wereldbeeld en gedrag van de topmanagers in de financiële biotoop. Immers, zo vatte een van hun het beeld en de mening samen die zij van en over van de topmensen hadden: “Ondanks hun geaffecteerde hete aardappels in de keel, hun krijtstreeppakken, glimmende auto’s-met-chauffeur, hun lidmaatschap van golfverenigingen en/of jachtclubs, is en blijft het gesjocht schoelje, schorriemorrie en tuig van de richel.” Daar zat geen woord Grieks, Fins of Italiaans bij. De affaire Scheringa met zijn DSB zat deze dames nog vers in het geheugen; die narigheid hadden ze van heel nabij meegemaakt en daarbij hadden ze het schrijnende gebrek aan fatsoensnormen, integriteit en vooral vakmanschap in de financiële wereld zeer nadrukkelijk ervaren.
Een medereiziger die zich in het gesprek mengde, had evenmin een hoge pet op van eden en van deze bankierseed al helemaal niet. “Misschien,” zo zei hij veelbetekend, ”misschien wordt het tijd dat die jongens niet meer vrij en los over straat moeten kunnen lopen. Nu, komen ze er gewoon mee weg en ze trekken ook nog een lange neus naar ons.” De rest van de conversatie heb ik niet gehoord, omdat ik inmiddels op mijn uitstapstation was gearriveerd.

“But what if effectiveness were a quality widely imputed to managers and bureaucrats both by themselves and others, but in fact a quality which rarely exists apart from this imputation?
It is specifically and only managerial and bureaucratic expertise that I am going to put in question. And the conclusion to which I shall finally move is that such expertise does indeed turn out to be one more moral fiction, because the kind of knowledge which would be required to sustain it does not exist.”
Alasdair Macintyre (1981:72): After Virtue

Oud-bankier Van Mierlo, betoogt dat de beroepseed voor financiële dienstverleners kan dienen als (nieuw) middel en (nieuwe) inspiratiebron bij de opvoeding en “voor ontwikkeling van ons geweten en voor verankering van de gewenste beroepscultuur”, zodat we weer een maatschappij krijgen die gebouwd is op vertrouwen.
De waarden en fatsoensnormen die een normaal en enigszins beschaafd samenleven faciliteren echter, krijg je al op vroege leeftijd van thuis mee – of niet natuurlijk. Het overdragen van die waarden geschiedt nauwelijks expliciet, ze worden je min of meer met de moedermelk toegediend en via de huidporiën geabsorbeerd. Onmisbaar en complementair hieraan is goed onderwijs, door professionele cultuurdragers. We weten intussen hoe belabberd het na dertig jaar ver-managen van ons onderwijs met dat onderwijs is gesteld, dus laat varen iedere hoop, roei met de riemen die je hebt en blijf dapper dweilen terwijl de kraan wagenwijd open staat. Degenen die het meekrijgen en het in zich hebben, komen toch vanzelf bovendrijven. De rest, helaas is dat de grootste groep, valt daarbuiten.

FA_00616 doodskop + snorjong geleerd, oud gedaan
Kinderen die worden grootgebracht op frikandellen, chips en cola, terwijl ze tig uur per dag tv mogen kijken in een huis waar geen boek is te vinden, zullen die gewoonten hoogstwaarschijnlijk houden en op hun beurt doorgeven aan hun kinderen. Het zelfde geldt voor sport en andere lichaamsbeweging. Als darts en biljarten met veel bier, kroketten en sigaretten van jongs af aan als de ultieme sportieve prestaties gelden, dan ligt obesitas vlak om de hoek. Ze weten immers niet beter.
Een eed heeft alleen een betekenis voor iemand die enigszins “gebildet” is, waarbij de paradox geldt dat voor een “Gebildeter” zo’n eed eigenlijk overbodig is. Die persoon heeft de waarden en fatsoensnormen immers al geïnternaliseerd. De eed fungeert hooguit als chique bevestiging, het hoort bij het ritueel van maatschappelijke verantwoordelijkheden op je nemen en staat zeker niet voor dreiging met een sanctie. Dat oud-bankier Van Mierlo in die richting denkt, vind ik al een veeg teken dat mij weinig vertrouwen inboezemt.

the status seekers
Het wangedrag, inclusief incompetentie en slapen-tijdens-je-wacht, van bankiers c.s. heeft de erosie van maatschappelijk vertrouwen in een verwoestende stroomversnelling geduwd en uitgerekend die beroepsgroep zou met behulp van “een eed” dat vertrouwen moeten helpen herstellen? Mij komt het eerder voor dat de leden van de financiële beroepsgroep zich door zo’n eed denken in te wrikken in de gelederen van beroepsbeoefenaren die een dergelijke eed al afleggen, dus: “tandartsen, ministers, Kamerleden, burgemeesters, rechters, advocaten, officieren van justitie, psychologen, artsen, ambtenaren, verpleegsters”. Daarbij zou dan het prestige dat voornoemde beroepsgroepen misschien nog genieten (dat prestige varieert per beroepsgroep) op de bankiers afstralen – it rubs off, op iets dergelijks hopen ze blijkbaar.

“Ik stel daarom één eigenschap voorop die alle mensen gemeen hebben: een aanhoudende en rusteloze begeerte naar macht en nog meer macht, die pas eindigt met de dood.
Als we iemand meer hebben aangedaan dan we kunnen of willen vergoeden, zullen we geneigd zijn het slachtoffer te haten. Want we moeten dan rekenen op wraak of op vergiffenis; en beide dingen zijn verfoeilijk.”
Thomas Hobbes (2005:138,140): Leviathan

ongedekte cheques
De door Van Mierlo genoemde beroepsgroepen doen er goed aan zich ijlings en met nadruk te distantiëren van de eed-afleggende-bankiers teneinde verdere devaluatie van hun beroepseer door contaminatie te voorkomen. Totdat bankiers daad-werkelijk hebben bewezen dat ze fatsoenlijk zijn (geworden) geven ze wat mij betreft met hun eden even zovele ongedekte cheques af. Bankiers kunnen beginnen met het ontwikkelen van een besef dat de gelden waarmee ze omgaan, niet van hen zijn. Dat zou ons al een flink eind op streek helpen. Ze zouden bijvoorbeeld het rapport van de Commissie Wijffels (“Naar een Dienstbaar en Stabiel Bankwezen “) onder het hoofdkussen kunnen leggen en dat voor het slapen gaan en na het wakker worden grondig lezen.
Pas in 2019 worden enkele belangrijke financiële voorschriften (leverage, kapitaalbuffers) van kracht en menige grote bank heeft zelfs nog steeds geen begin gemaakt met het scheiden van commercial banking en investment banking. Bij het in elkaar draaien van Basel III stellen de door de bankensector ingehuurde lobbyisten alles in het werk om er een tandenloos creatuur van te wrochten. Waar bazelen we dus over met die bankierseed?

De bankierseed zou misschien enig preventief effect kunnen sorteren vanwege een fikse geldboete ingeval meineed vastgesteld zou worden. Wanneer is hier echter sprake van meineed en hoe hoog moet zo’n geldboete niet zijn? Dat wordt per geval een eindeloos gesteggel. Bankiers doen er alles aan om financiële rampen als natuurverschijnselen te verkopen. Het verbinden van een geldboete of gevangenisstraf aan een eed doet het aanzien van de eed als symbool geen goed.

lachertjes
De eden van Kamerleden en tandartsen stellen al bitter weinig meer voor en worden al dan niet besmuikt als lachertjes ervaren. De beoefenaren zijn overwegend carrière-procesmanagers geworden, die misschien nog enig beroepsprestige denken te peuren uit het feit dat zij een eed afleggen. De meesten zal zo’n eed weinig meer zeggen, indien het ze al ooit iets gezegd heeft.
Velen van ons zal het geval van de beruchte neuroloog Jansen S. nog vers in het geheugen ligen. Deze man heeft vele levens zo niet verwoest dan toch ernstig ontregeld en beschadigd. Desniettemin kon hij in Nederland lang ongestoord zijn gang gaan en werd pas uit het medische beroep ontzet, nadat hij het in Duitsland te bont had gemaakt. Bij bankiers en aanverwanten moeten we dat ontzetten-uit-het-beroep nog meemaken. Is bijvoorbeeld iemand als wijlen Rienk Kamer ooit uit de financiële biotoop verdwenen? Kortom, het ware beter voor iedereen indien we van deze circuspoespas met die eed verschoond bleven.

verspilling van maatschappelijk kapitaal & ressentiment
De neoliberale ieder-voor-zich-mentaliteit kost ons allen een heleboel. Het kost ons vooral tijd en ergernis. Immers, zelfs indien je je als cliënt, consument, patiënt grondig inleest en terdege voorbereidt alvorens gebruik te maken van de diensten van een financiële verkoper of een tandarts (voor advocaten, autogarages, onderwijsinstellingen en hele rest geldt natuurlijk hetzelfde) dan blijf je als amateur-leek in kennis achter bij degene die er zijn of haar vak van heeft gemaakt.
mijnwerker tandarts FA_00582
Vertrouwen spaart tijd. Indien je op de verkoper en/of dienstenleverancier kunt vertrouwen, hoef je je niet tot de tanden te wapenen alvorens de onderhandelingen/het gesprek aan te gaan. Het zou wat zijn wanneer je voordat je naar een tandarts ging eerst een detective moest inhuren om uit te pluizen hoe het ervoor staat met de financiële situatie van de respectieve maten en of hun onderneming wel solvabel is. Onbetaalbaar en onbegonnen werk, natuurlijk.
Word je dan alsnog bedot, bedonderd, gepakt en afgescheept, of zelfs al krijg je alleen maar dat idee en gevoel, dan resulteert dat makkelijk in ressentiment. Meestal zul je je verlies moeten nemen, omdat je er anders nog bekaaider vanaf komt. Waartoe opgehoopt ressentiment leidt, zien we om ons heen en een plezierige aanblik biedt dat allerminst.

“Met elektronisch geld in het vooruitzicht verliest het geld zijn materiële aanwezigheid en verandert het in een zuiver virtuele entiteit (toegankelijk door een bankkaart of zelfs een immateriële code). Maar deze de-materialisatie versterkt juist de greep van het geld. Het geld (het complexe netwerk van financiële transacties) verandert in een onzichtbaar en daarom al-machtig, spookachtig raamwerk dat onze levens bepaalt. …. [S]teeds vaker krijgt geld de kenmerken van een onzichtbaar spookachtig ding, dat alleen in zijn effecten kan worden waargenomen.
”Slavoj Zizek (1997:120,121): Het subject en zijn onbehagen.

emperors_new_clothes - 40 proc

Lectuur:

Anat Admati and Martin Hellwig (2013): The Bankers’ New Clothes: What’s Wrong with Banking and What to Do about It / Princeton / ISBN 978 0 691 15684 2 9 ( Don MacKenzie refereert aan dit boek: “At the core of the debate is the validity of one of the fundamental results of modern financial economics, the Modigliani-Miler theorem.”)

Uit een review door Will Hutton in de New Statesman (25 April 2013):

“The Bankers’ New Clothes is a lucid exposition of the intellectual falsehoods deployed by banks to justify the ways in which they went about growing their business beyond any reasonable assessment of risk in the run-up to the crisis of 2008 and which they continue to peddle today.”

Thomas Hobbes (2005/1651): Leviathan / Amsterdam: Boom / ISBN 90 5352 792 3 (pbk) / Ndl. Vertaling W.E. Krul, inleiding en bibliografie B.A.G.M. Tromp

John Lanchester (2010): De kapitale crisis: de ondergang van de wereldeconomie / Amsterdam: Prometheus / ISBN13: 9789044614862 (pbk)

John Lanchester (2012): Capital / London, New York, etc.: Norton

http://focus.knack.be/entertainment/boeken/boek-van-de-week/boek-van-de-week-kapitaal-van-john-lanchester/article-4000082462309.htm

http://www.nybooks.com/articles/archives/2013/mar/07/way-they-live-now/?pagination=false

Donald MacKenzie (2013): The Magic Lever, on how the big banks get away with it artikel in de London Review of Books, no. 9, vol. 35: 16-19

Peter de Waard (2013): ‘De bankierseed is symboolpolitiek, hierna een tandartseed?’ in de Volkskrant 12/09/13

Slavoj Zizek (1997): Het subject en zijn onbehagen. Vijf essays over psychoanalyse en het cartesiaanse cogito / Amsterdam – Meppel: Boom / ISBN 90 5352 345 6 (pbk)

Read Full Post »

Door Jerry Mager
gepost op nelpuntnl.nl op 31 augustus 2013

“Toyota’s Financial Rule 1 is: ‘No enemy is more terrible than money, and no friend is more trustworthy. Other people’s money – borrowed money – quickly turns into an enemy. Money is a trustworthy ally only when it is your own; only when you earn it yourself ’.”
Hino S., geciteerd in: Kenneth Hopper & Wiliam Hopper (2009:98): The Puritan Gift

Na lezen van het artikel van econoom Sweder van Wijnbergen (SvW), “Dijsselbloem en de lessen van de kredietcrisis” (ESB 2013 08 13), vroeg ik mij opnieuw af of wijlen Gerrit Komrij het gedicht “Liefdesverklaring” van Jan Greshoff onherstelbaar verbeterd zou hebben in de trant van: Politicus, bankier, business man, falsaris / veelvuldig beeld van ‘tgeen onwijs onwaar is, of: / van ‘tgeen geheel halfgaar is ……? Komrij zou het vast veel vileiner en subtieler doen.
Van Wijnbergen doet op een alleszins overtuigende wijze uit de doeken waarom volgens hem de Nederlandse politiek de destijds genationaliseerde banken of onderdelen ervan zo snel mogelijk moet her-privatiseren. Het idee gaat weliswaar nog steeds tegen mijn gevoel en vooroordelen in, maar mijn gevoel zegt inmiddels dat mijn voordelen hier aan herziening toe zijn. Dat is ook weer niet zo’n heksentoer. Immers, waarom zouden zich als volksvertegenwoordigers afficherende politici die onverholen het credo voorstaan: ieder-voor-zich en the winner takes all, waarom zouden zulke lieden als bestuurder-politius voor het Algemeen Belang gaan?

Dat steeds meer politici in toenemende mate en leep calculerend vooral voor eigenbelang gaan, krijgen we bijna iedere dag aanschouwelijk voorgeleefd en ingewreven. Politici
volgen helaas de bankwereld waar het de mentaliteit van eigen-gewin-en-glorie-eerst betreft. Hopper & Hopper beschrijven hoe bankiers hun dienende maatschappelijke rol en functie allengs verzaakten en verwerden tot die ijdele graaiers van nu, met een verhoogde testosteronscore. Genationaliseerde banken zullen dus niet het Walhalla op aarde verwezenlijken, want over zulke banken zwaaien immers diezelfde politici de scepter. SvW: ‘’Met staatsbanken krijg je niet lange termijn maatschappelijk verantwoord gedrag maar korte termijn politiek opportunisme.’’ Volgens SvW zou PvdA-minister Dijsselbloem 1 tot 2 miljard contante winst versmaden, aan ‘onze’ neus voorbij laten gaan, in ruil voor 300 miljoen inkomsten per jaar vanuit de bancaire biotoop – de staat aan de tiet van de bank – en daarmee fnuikt hij volgens SvW tegelijkertijd concurrentie op de hypotheekmarkt.
Bij mij doet dit onmiddellijk de vraag rijzen of de PvdA-als-bedrijf wellicht substantiële belangen in die hypotheekmarkt heeft, of dat ze zich misschien ook hier opnieuw voor het karretje van coalitiepartner VVD laat spannen, of zou Dijsselbloem gewoon de simpleton van de Josti-club zijn? Misschien is de man wel onnoemelijk veel slimmer, sluwer en geschoolder dan SvW. Hoewel mij dat laatste onwaarschijnlijk voorkomt, betrek ik die mogelijkheid toch maar in mijn beschouwingen. Je wordt tenslotte niet voor niets, zo maar minister.

“Businessmen – who provide us with the means of livelihood, with jobs, with labor-saving devices, with modern comforts, with an ever rising standard of living – are the men immediately and urgently needed by society. They have been the first victims, the hated, smeared, denounced, exploited scapegoats of the mystic-altruist-collectivist axis.”
Ayn Rand (1967:158): Capitalism: The Unknown Ideal

We kunnen echter bankiers, toezichthouders, kredietbeoordelaars en wat er verder zoal in die geldbiotoop scharrelt, sopt, wriemelt, wemelt en tiert, niet zondermeer teugelloos hun goddeloze gang laten gaan. Zelfregulerende (financiële) markten is een oxymoron gebleken, een flagrantere contradictio in terminis is nauwelijks denkbaar. Dus zullen we met de minst kwade elementen en de minst zieke delen van de twee kwaden (volledig vrij versus strak staatstoezicht) tot een dragelijk, desnoods misschien mild-kwaadaardig, compromis moeten zien te geraken en vervolgens daarmee leren leven, zo goed en zo kwaad als dat gaat.

SvW: “Het nieuwe raamwerk voor mondiale toezichtstructuren (‘Basel-III’) gaat in de goede richting, terwijl ook de commissie-Wijffels strakkere regelgeving, hogere kapitaaleisen, en meer afstand tot de belastingbetaler aanbeveelt. Het kabinet heeft zich terecht hierbij aangesloten. ” Toch gedraagt deze PvdA-minister zich volgens de econoom als een riskant speculerende bankier. “Dijsselbloem kondigde eerder aan dat hij ABN Amro nog in staatshanden houdt „omdat de markt nu nog niet goed is”. Maar als het zo zeker was dat de prijzen volgend jaar gaan stijgen, zou ABN Amro daar vandaag ook al meer mee waard worden.”
Daar is geen speld tussen te krijgen. In plaats van ‘worden’ zou ik zelfs aan ‘zijn’ de voorkeur geven. Om iemand als meneer Dijsselbloem te paaien bijvoorbeeld? Dijsselbloem zou dus eigenlijk officieel tot opvolgers (sic) van Warren Buffet en George Soros geïnstalleerd moeten worden en de per direct in te stellen Nobelprijs voor onfeilbaar fortuinlijk financieel-economisch koffiedik koekeloeren dienen te krijgen opgespeld.

financiële fallout
SvB: “De giftigste producten, Asset Backed Commercial Paper waarmee langlopende activa uiteindelijk zeer kortlopend gefinancierd werden, zijn voor ongeveer twee derde in Europa aangemaakt.” Het in elkaar steken van giftige financiële producten is bijna net zo misdadig als het bekokstoven van gifgas en biologische bommen. Dat deze producten in Europa werden aangemaakt, is weliswaar alarmerend maar zegt mijns inziens mogelijk vooral iets over de huidige deterritorialisering van “het financiële” – vergelijkbaar met giftig zwerfvuil, zoals van Tschernobyl – want wie precies die dingen in elkaar heeft geknutseld is onduidelijk. Zijn het tovenaarsleerlingen of hebben we van doen met financieel terroristen, die moedwillig uit zijn op destabilisatie voor eigen gewin? Gisteren werkten ze voor een Europese bank die feitelijk in Amerikaanse handen is, vandaag zijn ze druk voor een Londense firma met meerderheidsaandelen in Japans eigendom en wie weet onder welke vlag ze morgen en overmorgen varen.
Ik denk in dit verband bijvoorbeeld aan de Mario’s Draghi en Monti, die volgens mij ook voor Goldman Sachs werken, al weten ze dat zelf vermoedelijk niet. Evenals Lucas Papdemos. Ik heb het sterke vermoeden dat we de facto al door de grote multinationale financiële spelers bestuurd worden en dat onze democratisch gekozen politici voornamelijk als zetbazen figureren, hoofdzakelijk om de boel te legitimeren. Het was niet voor niets Draghi die in juli 2012 de enige betekenisvolle daad in het eurodrama stelde door te verklaren dat zijn Bank alles zou doen (“whatever it takes”) om de euro erdoorheen te slepen en overeind te houden. Geen euro-regeringsleider die hem dat nadoet.
Waarom zou Goldman Sachs er zoveel aan zijn gelegen om de euro en de onzalige eurozone koste wat kost (kost aan ons, de euroburgers, welteverstaaan) overeind te houden en te vergroten? Denk aan Goldman Sachs’ facilitatie bij het frauderen door Griekenland, om tot de euro te worden toegelaten.

Een vertrouwde, typerende en verontrustende observatie van SvB vind ik: ‘’ … anonieme ABN Amro-bankiers in datzelfde achtergrondverhaal in deze krant. Die zijn teleurgesteld omdat ze onder Zalm niet meer bij Goldman Sachs aan tafel mogen bij de echt grote deals. Dat het oude ABN Amro structureel verlies leed op dit soort activiteiten vinden ze minder belangrijk dan het prestige van mee mogen spelen met de grote jongens.’’ Zulke infantiele ijdeltuiterij – volledig voor rekening van de klant – zal niet voor iedere bankier even hard gelden, maar ik denk dat de meeste bankiers hard hun best hebben gedaan en nog doen om dit beeld grosso modo en voor een ruime meerderheid soortgenoten geldend te verklaren.

“What weight is given to different interests varies with the political and economic bargaining power of each and with its ability to ensure that the voices of its protagonists are heard at the relevant bagaining tables. What determines both bargaining power and such ability is in key part money, money used to provide the resources to sustain political power: electoral resources, media resources, relationships to corporations. This use of money procures very different degrees and kinds of political influence for different interests.”
Alasdair Macintyre (199:131): Dependendent Rational Animals. Why Human Beings Need the Virtues

The Corrosion of Character
Voorstellen, constructies en wettelijke kaders zullen nooit afdoende blijken tegen moedwillig en onverantwoordelijk wangedrag van de personen die in de politiek-financiële biotoop aan de touwtjes trekken. Het draait van begin tot eind om de mores, het waarden- en normensysteem, de ethische uitgangspunten, van de betreffende luitjes.
De vis rot aan de kop. De verwording, ontaarding, de corrosie van ons karakter door het systeem waaraan we onderworpen worden en waaronder we leven, is recent door Richard Sennett heel duidelijk beschreven. Die karakterverloedering begon en begint bij de voorlui in de top van de piramide, bovenaan de apenrots, bij degenen die aan het eind van menselijke voedselketen staan, dat wil zeggen: zij die uiteindelijk eten. Het voetvolk, de massa – degenen die gegeten worden – waarover Sennetts boek vooral gaat, heeft weinig keus anders dan wanhopig proberen te overleven binnen de kaders die ze worden opgelegd. Onbegrijpelijker wijze kiezen we keer op keer op ‘democratische’ manier degenen die dit onheil over ons afroepen – kijk naar het Project Europa om dit principe in een bijna-laboratoriumopstelling in volle glorie in actie te zien.

Vreemd genoeg schijnen deze onverbeterlijke booswichten niet middels Nacht und Nebel ontvoeringen te kunnen worden opgepakt en getransporteerd naar geheime locaties om daar met derdegraads-behandeling en waterboarding te worden overgehaald de gestolen (vooral via ‘verdamping’) miljarden terug te geven aan de slachtoffers, aan ons dus. Daarna zouden ze naar heropvoedingsinstellingen dienen te worden afgevoerd om tot enigszins normale medeburgers te resocialiseren. De tot nu toe gehanteerde methode van flooding, door ze steeds hogere ‘salarissen’ toe te staan en almaar grotere bonussen te laten grissen, blijkt immers niet te werken. Het zijn monsterlijke rupsen-nooit-genoeg. In A Clockwork Orange doet Kubrick een effectieve heropvoedingsmethode voor hardleerse stoute jongens aan de hand. Gelukkig gaat het maar om een film.

“[T]he very dynamic of capitalism blurs the frontier between ‘legitimate’ investment and ‘wild’ speculation, because capitalist investment is, at its very core, a risky wager that a scheme will turn out to be profitable, an act of borrowing from the future. And, in ‘postmodern’ capitalism, potentially ruinous speculation is raised to a much higher level than was even imaginable in earlier periods.”
Slavoj Žižek (2009:36-37): First As Tragedy, Then As Farce

Literatuur:

Timotej Homar, Christiaan van der Kwaak en Sweder van Wijnbergen: Herkapitalisatie banken schept ruimte voor stimulering in ESB Jaargang 98 (4664 & 4665) 12 juli 2013

Kenneth Hopper & William Hopper (2009/2007): The Puritan Gift. Reclaiming the American Dream Amidst Global Financial Chaos / London – New York: I.B. Tauris / ISBN 978 1 84511 986 7 (pbk) Het citaat van Hino S. (2006) komt uit: Inside the Mind of Toyota: Management Principles for Enduring Growth / New York: Productivity Press; gegevens uit The Puritan Gift

Alasdair Macintyre (1999): Dependendent Rational Animals. Why Human Beings Need the Virtues. / London: Duckworth / ISBN 0 7156 2902 6 (hbk)

Ayn Rand (1967): Capitalism: The Unknown Ideal / New York: Signet Books / LCCCN 66-26772 (pbk)

Richard Sennett (1998): The Corrosion of Character. The Personal Consequences of Work in the New Capitalism / New York – London: Norton & Company / ISBN 0-393-31987-3 (pbk)

Slavoj Žižek (2009:37,39): First As Tragedy, Then As Farce / London – New York: Verso / ISBN -13: 978-1-84467-428-2 (pbk)

Read Full Post »