Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘nationalisme’

De nuttige luis in de pels
door Ian Buruma in De Standaard van vrijdag 08 februari 2013

Wordt in Groot-Brittannië mogelijk de vraag gesteld of de Britten wel tot Europa willen behoren, dan klinkt ook in Europa de vraag of ze de Britten er wel bij willen. Ian Buruma knikt alvast van wel: de kritiek van over het Kanaal is een broodnodige vertolking van de weerstand tegen de EU-planners.

# ingekorte versie – zie DS voor volledige tekst

Veel mensen in het Verenigd Koninkrijk vinden dat hun land de Europese Unie nergens voor nodig heeft. Leden van de UK Independence Party en ook een heleboel eurosceptische Conservatieven denken zelfs dat Groot-Brittannië het op eigen houtje beter zou doen. Zij dromen van Groot-Brittannië als een soort Singapore van het Westen, een commercieel machtscentrum dat uit de Londense City zou worden bestuurd.
( )
Wil Europa de Britten wel?
Maar er is ook een andere vraag: hoeveel Europeanen willen dat Groot-Brittannië in de EU blijft? Het antwoord hangt gedeeltelijk af van de nationaliteit. De kleinere noordelijke landen, zoals Nederland, hebben Groot-Brittannië altijd bij de club gewild. Zonder de Britten zouden ze immers naar de pijpen van Frankrijk en nog meer naar die van Duitsland moeten dansen. Maar naarmate de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog vervaagt, voelen meer en meer mensen in Nederland en Scandinavië zich behaaglijk onder de machtige Duitse vleugels. Toch zou Duitsland zelf zijn Britse partner liefst behouden, om niet alleen te staan tegen de landen van de Middellandse Zee. Cultuur blijft belangrijk. En de Duitsers hebben veel met de Britten gemeen, meer dan met de Grieken of zelfs de Italianen. ( )
Maar cultuur en nationaliteit of zelfs gaullistisch chauvinisme kunnen niet alles verklaren. De pro- of anti-Britse gevoelens in Europa hebben een sterke politieke dimensie. De Fransen die verklaarden dat ze Groot-Brittannië graag uit de EU zouden zien vertrekken, waren grotendeels links, terwijl veel mensen die het tegendeel vonden veeleer rechts waren. Het waarom is niet helemaal duidelijk, maar heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat je aan de rechterzijde ook neoliberalen vindt, die de Britse visie op de bedrijfswereld en de vrije handel delen.

Het eenheidsideaal van Monnet
Zoals al hun geestesgenoten zijn de Franse linksen voorstanders van een grote mate van staatscontrole over de economie en van technocratische in plaats van liberale oplossingen voor sociale en economische problemen. ()Monnet en de andere Europese technocraten waren geen tegenstanders van democratie maar leken er in hun ijver om de natiestaten van Europa te verenigen vaak weinig oog voor te hebben. De Eurocraten wisten wat het beste was voor de burgers van Europa. Ze wisten wat er moest gebeuren. Te veel publiek debat, te veel inmenging van de burgers en hun politieke vertegenwoordigers, dat zou alles alleen maar vertragen. Vandaar de typische EU-taal over ‘niet te stoppen treinen’ en ‘onomkeerbare beslissingen’. De burgers worden niet verondersteld de wijsheid van de grote planners in twijfel te trekken.
( )
Zandkorrel in de EU-machine
Toch zou het fout zijn de Britse twijfels over het Europese eenheidsstreven te negeren. ()De Britse weerstand tegen grootse Europese plannen is de democratische zandkorrel in een machinerie die – met de beste bedoelingen- autoritair zou kunnen worden. Hij moet het noodzakelijke tegengewicht vormen voor het utopisme van de technocraten.( ) Daarom heeft Europa het Verenigd Koninkrijk nodig: niet als een offshore financieel en handelscentrum, maar als een lastige, kritische en koppig democratische partner.

* * *

Wie is Ian Buruma? Doceert democratie, mensenrechten en journalistiek aan Bard College.

Wat beweert Buruma? De Britse twijfels hebben hun nut. Het doet de democratie geen kwaad dat af en toe iemand dwars op de sporen gaat liggen van de ‘onstopbare trein’ Europa.

REACTIES

Op 08 februari 2013, zei Jerry Mager :

Zand in de raderen is geen bijster constructieve rol. Typerend voor het project Europa, deze functieomschrijving. De keuze die IB biedt lijkt op een keuze tussen drie soorten muziek: Brits, Duits of Frans pijpen – de Schotse doedelzak blijft buiten gehoor, hoewel daar toch de meeste pijpen mee gemoeid zijn. Wie garandeert dat Britse Eurocraten minder Eurocratisch zullen worden dan die andere landslui? Hun ingebakken xenofobie, chauvinisme en aangeboren nationalisme misschien? Zijn dat begerenswaardige eigenschappen om een Europa mee te stichten? Eurocratisch op z’n Brits, maar vooral Eurocratisch, want zodra de lui in Brussel zitten, of daaruit hun (lucratieve) inkomens hoofdzakelijk trekken, zijn ze “Europeaan”, ongeacht hun herkomst. Buruma’s speculaties over de respectieve volksaarden zijn onderhoudend om te lezen, maar ik houd het vooralsnog op eigenbelang en hebzucht als universele motivatie. Ik ben vóór Europa, but easy does it, doucement und immer mit der Ruhe, dozo arrigato.

Op 08 februari 2013, zei Jerry Mager:

P.S. De spoor-metafoor wint almaar aan actualiteit en prangend belang, gezien de ‘ontsporingen’ in België en Nederland waar het onze sporen betreft – en niet alleen onze spoorwegen. Ooit deed een anecdote opgeld over een Brits persoon die zelfmoord wilde plegen door zich aan een Britse spoorrails vast te ketenen. De clou was dat ze inderdaad omkwam, maar van honger, want er kwam geen trein voorbij. Met die voortdenderende Eurotrein (elke maand van Straatsburg naar Brussel en vice versa, tegen absurde kosten, dat motiveert óók! ) moeten we uitkijken dat we niet geheel ongewild aan dat naargeestige spoor vastgeketend raken. British Rail verdient dan inderdaad de voorkeur. Voor hoe lang nog, want Nederlandse NS-managers zijn naar verluidt al koortsachtig actief op die ‘markt’. Laat ze toch in vredesnaam eerst thuis eens alles op de rails krijgen, hebben en houden.

Op 08 februari 2013 omstreeks 08:20, zei Eddy Verhaeghe:

Buruma slaat nagels met koppen. Er moet dringend wat gedaan aan de democratische legitimatie van het Europese bouwwerk (de Europeanen moeten meer betrokken worden bij de besluitvorming, ev. via referenda). Er moet dringend nagedacht worden over de manier waarop aan de verbreding (denk o.a. aan de toetreding van nieuwe lidstaten) & de verdieping (zie o.a de ondoordachte invoering van de €) van de EU gewerkt wordt. Het utopisme van Europese politici en het Europese technocratische & bureaucratische apparaat zijn o.a. mede zoniet de hoofdoorzaken van het debacle met de €. Er moet opgehouden worden met het de bevolking schrik aanjagen als een of ander nieuwe stap ‘voorwaarts’ niet willens nillens aanvaard wordt. Zelfs het einde van de € hoeft niet het einde van de EU te worden. Last but not least kan het niet dat wie voor Europa werkt dat quasi belastingsvrij & aan hogere weddes dan in vergelijkbare functies kan doen. Europese Mandarijnen & apparatchiks zijn maar burgers zoals wij.

Op 08 februari 2013 omstreeks 10:41, zei Gilbert Haelewyn:

Wanneer politici niet in staat zijn om bepaalde toestanden in te schatten,ondanks ze een leger van adviseurs tot hun beschikking hebben,hoe wilt u dan,dat een gewone burger langs een referendum zegt,welke beslissingen er dienen genomen worden.Niet iedereen is een fiscaal of sociaal specialist.Bij een referendum zullen er voor-en tegenstanders zijn,dikwijls naargelang hun eigen positie.Die zullen dan van uit hun machtspositie de gewone burger bewerken met ‘populistische’ slogans.

Read Full Post »

“Pleidooi voor een andere Vlaamse Leeuw”
Herman Baeten
in de Standaard van woensdag 11 juli 2012

#  ingekorte versie – zie De Standaard voor de hele tekst
De voetballiefhebber heeft de voorbije weken met volle teugen kunnen genieten van de nationale hymnen die door het stadion galmden en door een aantal spelers uit volle borst en al dan niet met overtuiging (en tranen in de ogen) werden meegezongen. Bij ons zal vandaag de Vlaamse Leeuw veelvuldig klinken en over precies tien dagen is het de beurt aan de Brabançonne.
………  ……….  …………  ……………
Onze Vlaamse Leeuw en de Brabançonne zijn misschien minder militant, maar dat beperkt zich bij beide volksliederen tot de eerste strofe, daarna gaat het er heel wat strijdlustiger toe. Het is een mysterie waarom al dit gezwollen en militant taalgebruik nog steeds de volksliederen van heel wat landen blijft kleuren, ook al is veel van het woordgebruik niet meer van deze tijd. Blijkbaar is het heiligschennis om een discussie over volksliederen op gang te brengen.
…………  ………  ………..  ………………….
Het oudste en naar mijn gevoel ook een van de mooiste volksliederen vinden we bij onze Noorderburen met het Wilhelmus. De tekst is misschien ook wat gezwollen, maar de melodie is prachtig met een trage tweekwartsmaat die enkele malen doorbroken wordt door een accentverschuiving naar driekwart: hemiolen noemt men dat in de muziek. Ook de melodievoering is bijzonder mooi en het is dan ook geen wonder dat in de 16de eeuw al heel wat bewerkingen van dit lied bestonden, onder andere in de luitliteratuur. Nederland heeft dit mooie volkslied tussen 1815 en 1932 ingeruild voor het veel gezwollener en militante Wie Neêrlands bloed in de aders vloeit, maar heeft dit gelukkig weer vervangen door het veel oudere en zoveel mooiere Wilhelmus.
……….  ……………  ……………
Wanneer kan en mag er een discussie op gang komen over deze symbolen? Veel landen wijzigden door de geschiedenis heen hun volksliederen, waarom zou dat bij ons niet mogen?
………..  ……….  …………….
Ik vrees dat het helaas een roep in de woestijn is. Symbolen zijn soms zo geladen dat ze onaantastbaar zijn. De Marseillaise zal niemand ter discussie durven stellen, vermoed ik, en hetzelfde zal wel het geval zijn met onze Brabançonne of, meer naar de actualiteit, onze Vlaamse Leeuw. Ondanks Vlaanderen in Actie of ondanks de kracht van verandering is dit waarschijnlijk een brug (of een liedje) te ver.

COMMENTAREN  zie ook De Standaard

Op 12 juli 2012, zei Jerry Mager in reactie op: Harry van Bokhoven, Christian S. en Willem Ceupens:

@ Harry van Bokhoven, laat u niets diets maken: “Het is een misverstand om te denken dat alleen Diets en niet Duits op Nederland(s) kan slaan. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) zegt bij Duitsch: ‘Etymologisch één met DIETSCH.” @ Christian Smets (11-07-22:29), inderdaad wat duits en diets betreft. Indien u ook nog gelijk hebt wat Marnix aangaat dan moet mijn idee u aanspreken: Klokke Roeland, als (een van de) volkslied(-eren). Ook voor Nederland! Naast het Wilhelmus. Zoals de Amerikanen naast The Star-Spangled Banner o.a. hebben: Dixie, God Bless America,  My Country Tis of Thee, America the Beautiful, en nog enige. @ Willem Ceupens, waarom negeert u Klokke Roeland? Het lied is actueler dan ooit en toekomstbestendig (brrr, quel mot):” Mijn naam is Roeland, ‘k kleppe brand / En luide storm in Vlaanderland!” Vlaanderland is voor mij net zo goed Nederland en vice versa, desnoods symbolisch-metaforisch of wat u wilt. Dat heeft alles met mijn lagere-school-tijd te maken.

Wij zongen minstens vier keer per maand Klokke Roeland, in de jaren vijftig, bij 30 graden in de schaduw, in Indonesië (toen in de geest van menige oudere Nederlander nog steeds Nederlands Oost-Indië), omdat de kinderen het lied graag zongen. Curieus eigenlijk, maar desniettemin. Die storm, woedt nu en zal voorlopig blijven woeden. Zeker in Vlaanderen, maar tevens in Europa en de ganse wereld. “’t Land is in nood, ‘vrijheid of dood’ / De gilden komen aangetogen.” Die gilden, dat zijn natuurlijk de vakbonden of wat daarvan rest. Het gevaar waarvan het lied gewaagt, is het gevaar dat onze democratie bedreigt. John Philpot Curran zegt het helder: “’It is the common fate of the indolent to see their rights become a prey to the active. The condition upon which God hath given liberty to man is eternal vigilance; which condition if he break, servitude is at once the consequence of his crime and the punishment of his guilt.”

En wat vindt u van het slot: “Vlaanderen den Leeuw! Tril, oude toren / En paar uw lied met onze koren./ Zing: ik ben Roeland, ‘k kleppe brand / Luide triomfe in Vlaanderland!” Uiteindelijk komt alles goed and we shall overcome….. of niet soms? Klokke Roeland is qua symboliek net zo bestendig als het Wilhelmus met zijn verwijzing naar de gehoorzaamheid van de Nederlanders aan de Coninck van Hispanjen. Ik dacht ook nog even aan de liederen uit La Muette waarmee de Belgische opstand zou zijn ingezet, maar het is een Opéra Comique, dus misschien minder geslaagd. Of daarom juist wel? U zegt het maar. Tenslotte een ander “volkslied” dat voor mij inmiddels helemaal door het putje is gegaan: Ode an die Freude, voor Europa. Foei, wat een karikatuur is dat geworden. Laat ons dus rap die onzalige euromuntzone opsplitsen en – ten dele – van vooraf beginnen met Europa ècht opbouwen en proberen samen te smeden.

Op 12 juli 2012 omstreeks 01:40, zei Willem Ceuppens, Sint-Martens-Bodegem:
Nieuw mag, moet niet. Hebben immers de luxe te beschikken over 3 prachtige, gepaste én tijdloze liederen. Sommige hier reeds vermeld. Voorkeur: [1] ‘Gebed voor het Vaderland’  (M: G.Feremans; T: Pirijns); [2] ‘Lied van mijn Land’  (M: I. de Sutter; T: A.van Wilderode); [3] ‘Waar Maas en Schelde vloeien’ (M: Peter Benoit; T: E.Hiel). Alle drie gepast, vooreerst omdat de muziek telkens een kunstwerk is (al is 3 wellicht moeilijk als volkszang), en ten tweede omdat de tekst voldoende poëtisch en inspirerend is: natuurelementen die de tragiek en het wezen van het leven, en het leven als opdracht verwoorden. Helemaal niet oubollig, eerder actueel én tijdloos. Komt daar ergens een ‘godsbegrip’ in voor, dan is dat eigenlijk onvermijdelijk. Dat begrip is echter meerduidig. Verbondenheid (re-ligie) is immers universeel-noodzakelijke vw om aan tekst en muziek (zeker in deze context) een zinvolle betekenis te geven. Nr.1 is trouwens ook een lied voor ‘Ver-enigde (of Her-enigde?) Nederlanden’…

Op 11 juli 2012 omstreeks 22:29, zei Christian Smets, Zoersel:
Het Wilhelmus is inderdaad erg mooi, maar dit lied toeschrijven aan onze Noorderburen is een aanfluiting van de geschiedenis. In die tijd waren de Nederlanden nog één en verwikkeld in een opstand tegen Spanje. De tekst wordt toegedicht aan Marnix van Sint-Aldegonde, een Zuid-Nederlander (nu zegt men Belg) en burgemeester van Antwerpen tijdens de capitulatie van de stad aan Farnese. De muziek was een populair stukje muziek van die tijd (waarschijnlijk ook uit de zuidelijke Nederlanden). De zin ‘van Duitsen bloed’ of origineel ‘van Dietschen bloed’ betekende in die tijd niets anders dan Nederlands (Nederlands werd toen ook Nederduits of Nederdietsch genoemd). Trouwens, Willem van Oranje voelde zich meer thuis in Brabant (Brussel, Antwerpen, Den Bosch…)dan in Holland.

Op 11 juli 2012 omstreeks 21:26, zei Harry van Bokhoven, Deurne (Antwerpen):
Van mij mogen ze de oude Vlaamse leeuw behouden, al ben ik het wel volmondig met de schrijver van het opiniestuk eens als het over het Wilhelmus gaat. Alleen het zinnetje ‘van Duitsen bloed’, daar heb ik het wat minder mee. Maar ik ben dan ook Nederlander, en Nederlanders hebben het al eens moeilijk met Duitsers, zoals u weet. Ik weiger dus te stellen dat ik van Duitsen bloed ben. Ben ik overigens niet want mijn familie was Noord-Brabants, met zelfs Hélène de Monmorrency als voorouder, Frans dus. Het Engelse mag er overigens ook zijn. De Brabançonne altijd een absolute draak gevonden. Zeker als ik op Boudewijn na er het koningshuis bij denk. Precies de hymne van een of andere fictieve bananenrepubliek. En dat zeg ik zonder Vlaamsche bijgedachten. De andere suggesties voor Vlaamse liederen laten mij koud, al blijft Brel wel mooi, met zijn mooie Nederlandse vertaling van Le Plat pays. Spijtig dat het om een vertaling gaat, ook is hij met grote en erkende deskundigheid gemaakt.

Op 11 juli 2012 omstreeks 14:10, zei Peter B., Dendermonde:
Beste onnozelaars altegader,mijzelf inbegrepen.Waarom reageren op een non-item in volle komkommertijd waar een genie bij De Standaard zich verkneukelt in hoogst persoonlijke reacties, man bijt hond meer dan waardig? Deze ‘spielerei’ is even relevant als de kleur van de schoenen van pakweg Di Ruppo.Of denken jullie dat er ook maar één partij hier een kernpunt van zal maken? En, o ja, ik vind het Wilhelmus wel het mooiste samen met uiteraard het Ros Beiaard.

Op 11 juli 2012, zei Jerry Mager, in reactie op Peter B.:

@ Peter B., u noemt de Brabançonne met opzet niet? Toegegeven, misschien wat te gezwollen voor vandaag de dag. Ik geef u gelijk wat het Wilhelmus betreft: dat is een gebed (bijna een gebed zonder einde, zóóó lang …. oeijoei, dit komt mij vast op knorren en standjes te staan! Maar, zonder grappen en grollen: ik vind het Wilhelmus werkelijk Okay!) en dat kunnen we tegenwoordig niet vaak en lang genoeg doen. Bidden – of wat u daaronder moge verstaan – bedoel ik. Bij ’ t Ros Beiaard moet ik direct aan Hugo Claus denken, waar hij in “ Het verdriet van België” vertelt dat De Apostelen op de melodie van het Ros Beiaard zingen: “ ‘t Ros luiaard heeft twee monden, een van boven en éééhééén van onderen, …” Dacht u daaraan? Overigens, wie weet tegenwoordig nog van de vier Heemskinderen? Ik las net met groot afgrijzen van die mega-school die gesticht gaat worden. Dat belooft weinig goeds zo voorspel ik u. Nu helemaal geen les over de Heemskinderen meer.

Read Full Post »