Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘Mario Draghi’

gepost op 31 augustus 2013

“Toyota’s Financial Rule 1 is: ‘No enemy is more terrible than money, and no friend is more trustworthy. Other people’s money – borrowed money – quickly turns into an enemy. Money is a trustworthy ally only when it is your own; only when you earn it yourself ’.”
Hino S., geciteerd in: Kenneth Hopper & Wiliam Hopper (2009:98): The Puritan Gift

Na lezen van het artikel van econoom Sweder van Wijnbergen (SvW), “Dijsselbloem en de lessen van de kredietcrisis” (ESB 2013 08 13), vroeg ik mij opnieuw af of wijlen Gerrit Komrij het gedicht “Liefdesverklaring” van Jan Greshoff onherstelbaar verbeterd zou hebben in de trant van: Politicus, bankier, business man, falsaris / veelvuldig beeld van ‘tgeen onwijs onwaar is, of: / van ‘tgeen geheel halfgaar is ……? Komrij zou het vast veel vileiner en subtieler doen.
Van Wijnbergen doet op een alleszins overtuigende wijze uit de doeken waarom volgens hem de Nederlandse politiek de destijds genationaliseerde banken of onderdelen ervan zo snel mogelijk moet her-privatiseren. Het idee gaat weliswaar nog steeds tegen mijn gevoel en vooroordelen in, maar mijn gevoel zegt inmiddels dat mijn voordelen hier aan herziening toe zijn. Dat is ook weer niet zo’n heksentoer. Immers, waarom zouden zich als volksvertegenwoordigers afficherende politici die onverholen het credo voorstaan: ieder-voor-zich en the winner takes all, waarom zouden zulke lieden als bestuurder-politius voor het Algemeen Belang gaan?

Dat steeds meer politici in toenemende mate en leep calculerend vooral voor eigenbelang gaan, krijgen we bijna iedere dag aanschouwelijk voorgeleefd en ingewreven. Politici
volgen helaas de bankwereld waar het de mentaliteit van eigen-gewin-en-glorie-eerst betreft. Hopper & Hopper beschrijven hoe bankiers hun dienende maatschappelijke rol en functie allengs verzaakten en verwerden tot die ijdele graaiers van nu, met een verhoogde testosteronscore. Genationaliseerde banken zullen dus niet het Walhalla op aarde verwezenlijken, want over zulke banken zwaaien immers diezelfde politici de scepter. SvW: ‘’Met staatsbanken krijg je niet lange termijn maatschappelijk verantwoord gedrag maar korte termijn politiek opportunisme.’’ Volgens SvW zou PvdA-minister Dijsselbloem 1 tot 2 miljard contante winst versmaden, aan ‘onze’ neus voorbij laten gaan, in ruil voor 300 miljoen inkomsten per jaar vanuit de bancaire biotoop – de staat aan de tiet van de bank – en daarmee fnuikt hij volgens SvW tegelijkertijd concurrentie op de hypotheekmarkt.
Bij mij doet dit onmiddellijk de vraag rijzen of de PvdA-als-bedrijf wellicht substantiële belangen in die hypotheekmarkt heeft, of dat ze zich misschien ook hier opnieuw voor het karretje van coalitiepartner VVD laat spannen, of zou Dijsselbloem gewoon de simpleton van de Josti-club zijn? Misschien is de man wel onnoemelijk veel slimmer, sluwer en geschoolder dan SvW. Hoewel mij dat laatste onwaarschijnlijk voorkomt, betrek ik die mogelijkheid toch maar in mijn beschouwingen. Je wordt tenslotte niet voor niets, zo maar minister.

“Businessmen – who provide us with the means of livelihood, with jobs, with labor-saving devices, with modern comforts, with an ever rising standard of living – are the men immediately and urgently needed by society. They have been the first victims, the hated, smeared, denounced, exploited scapegoats of the mystic-altruist-collectivist axis.”
Ayn Rand (1967:158): Capitalism: The Unknown Ideal

We kunnen echter bankiers, toezichthouders, kredietbeoordelaars en wat er verder zoal in die geldbiotoop scharrelt, sopt, wriemelt, wemelt en tiert, niet zondermeer teugelloos hun goddeloze gang laten gaan. Zelfregulerende (financiële) markten is een oxymoron gebleken, een flagrantere contradictio in terminis is nauwelijks denkbaar. Dus zullen we met de minst kwade elementen en de minst zieke delen van de twee kwaden (volledig vrij versus strak staatstoezicht) tot een dragelijk, desnoods misschien mild-kwaadaardig, compromis moeten zien te geraken en vervolgens daarmee leren leven, zo goed en zo kwaad als dat gaat.

SvW: “Het nieuwe raamwerk voor mondiale toezichtstructuren (‘Basel-III’) gaat in de goede richting, terwijl ook de commissie-Wijffels strakkere regelgeving, hogere kapitaaleisen, en meer afstand tot de belastingbetaler aanbeveelt. Het kabinet heeft zich terecht hierbij aangesloten. ” Toch gedraagt deze PvdA-minister zich volgens de econoom als een riskant speculerende bankier. “Dijsselbloem kondigde eerder aan dat hij ABN Amro nog in staatshanden houdt „omdat de markt nu nog niet goed is”. Maar als het zo zeker was dat de prijzen volgend jaar gaan stijgen, zou ABN Amro daar vandaag ook al meer mee waard worden.”
Daar is geen speld tussen te krijgen. In plaats van ‘worden’ zou ik zelfs aan ‘zijn’ de voorkeur geven. Om iemand als meneer Dijsselbloem te paaien bijvoorbeeld? Dijsselbloem zou dus eigenlijk officieel tot opvolgers (sic) van Warren Buffet en George Soros geïnstalleerd moeten worden en de per direct in te stellen Nobelprijs voor onfeilbaar fortuinlijk financieel-economisch koffiedik koekeloeren dienen te krijgen opgespeld.

financiële fallout
SvB: “De giftigste producten, Asset Backed Commercial Paper waarmee langlopende activa uiteindelijk zeer kortlopend gefinancierd werden, zijn voor ongeveer twee derde in Europa aangemaakt.” Het in elkaar steken van giftige financiële producten is bijna net zo misdadig als het bekokstoven van gifgas en biologische bommen. Dat deze producten in Europa werden aangemaakt, is weliswaar alarmerend maar zegt mijns inziens mogelijk vooral iets over de huidige deterritorialisering van “het financiële” – vergelijkbaar met giftig zwerfvuil, zoals van Tschernobyl – want wie precies die dingen in elkaar heeft geknutseld is onduidelijk. Zijn het tovenaarsleerlingen of hebben we van doen met financieel terroristen, die moedwillig uit zijn op destabilisatie voor eigen gewin? Gisteren werkten ze voor een Europese bank die feitelijk in Amerikaanse handen is, vandaag zijn ze druk voor een Londense firma met meerderheidsaandelen in Japans eigendom en wie weet onder welke vlag ze morgen en overmorgen varen.
Ik denk in dit verband bijvoorbeeld aan de Mario’s Draghi en Monti, die volgens mij ook voor Goldman Sachs werken, al weten ze dat zelf vermoedelijk niet. Evenals Lucas Papdemos. Ik heb het sterke vermoeden dat we de facto al door de grote multinationale financiële spelers bestuurd worden en dat onze democratisch gekozen politici voornamelijk als zetbazen figureren, hoofdzakelijk om de boel te legitimeren. Het was niet voor niets Draghi die in juli 2012 de enige betekenisvolle daad in het eurodrama stelde door te verklaren dat zijn Bank alles zou doen (“whatever it takes”) om de euro erdoorheen te slepen en overeind te houden. Geen euro-regeringsleider die hem dat nadoet.
Waarom zou Goldman Sachs er zoveel aan zijn gelegen om de euro en de onzalige eurozone koste wat kost (kost aan ons, de euroburgers, welteverstaaan) overeind te houden en te vergroten? Denk aan Goldman Sachs’ facilitatie bij het frauderen door Griekenland, om tot de euro te worden toegelaten.

Een vertrouwde, typerende en verontrustende observatie van SvB vind ik: ‘’ … anonieme ABN Amro-bankiers in datzelfde achtergrondverhaal in deze krant. Die zijn teleurgesteld omdat ze onder Zalm niet meer bij Goldman Sachs aan tafel mogen bij de echt grote deals. Dat het oude ABN Amro structureel verlies leed op dit soort activiteiten vinden ze minder belangrijk dan het prestige van mee mogen spelen met de grote jongens.’’ Zulke infantiele ijdeltuiterij – volledig voor rekening van de klant – zal niet voor iedere bankier even hard gelden, maar ik denk dat de meeste bankiers hard hun best hebben gedaan en nog doen om dit beeld grosso modo en voor een ruime meerderheid soortgenoten geldend te verklaren.

“What weight is given to different interests varies with the political and economic bargaining power of each and with its ability to ensure that the voices of its protagonists are heard at the relevant bagaining tables. What determines both bargaining power and such ability is in key part money, money used to provide the resources to sustain political power: electoral resources, media resources, relationships to corporations. This use of money procures very different degrees and kinds of political influence for different interests.”
Alasdair Macintyre (199:131): Dependendent Rational Animals. Why Human Beings Need the Virtues

The Corrosion of Character
Voorstellen, constructies en wettelijke kaders zullen nooit afdoende blijken tegen moedwillig en onverantwoordelijk wangedrag van de personen die in de politiek-financiële biotoop aan de touwtjes trekken. Het draait van begin tot eind om de mores, het waarden- en normensysteem, de ethische uitgangspunten, van de betreffende luitjes.
De vis rot aan de kop. De verwording, ontaarding, de corrosie van ons karakter door het systeem waaraan we onderworpen worden en waaronder we leven, is recent door Richard Sennett heel duidelijk beschreven. Die karakterverloedering begon en begint bij de voorlui in de top van de piramide, bovenaan de apenrots, bij degenen die aan het eind van menselijke voedselketen staan, dat wil zeggen: zij die uiteindelijk eten. Het voetvolk, de massa – degenen die gegeten worden – waarover Sennetts boek vooral gaat, heeft weinig keus anders dan wanhopig proberen te overleven binnen de kaders die ze worden opgelegd. Onbegrijpelijker wijze kiezen we keer op keer op ‘democratische’ manier degenen die dit onheil over ons afroepen – kijk naar het Project Europa om dit principe in een bijna-laboratoriumopstelling in volle glorie in actie te zien.

Vreemd genoeg schijnen deze onverbeterlijke booswichten niet middels Nacht und Nebel ontvoeringen te kunnen worden opgepakt en getransporteerd naar geheime locaties om daar met derdegraads-behandeling en waterboarding te worden overgehaald de gestolen (vooral via ‘verdamping’) miljarden terug te geven aan de slachtoffers, aan ons dus. Daarna zouden ze naar heropvoedingsinstellingen dienen te worden afgevoerd om tot enigszins normale medeburgers te resocialiseren. De tot nu toe gehanteerde methode van flooding, door ze steeds hogere ‘salarissen’ toe te staan en almaar grotere bonussen te laten grissen, blijkt immers niet te werken. Het zijn monsterlijke rupsen-nooit-genoeg. In A Clockwork Orange doet Kubrick een effectieve heropvoedingsmethode voor hardleerse stoute jongens aan de hand. Gelukkig gaat het maar om een film.

“[T]he very dynamic of capitalism blurs the frontier between ‘legitimate’ investment and ‘wild’ speculation, because capitalist investment is, at its very core, a risky wager that a scheme will turn out to be profitable, an act of borrowing from the future. And, in ‘postmodern’ capitalism, potentially ruinous speculation is raised to a much higher level than was even imaginable in earlier periods.”
Slavoj Žižek (2009:36-37): First As Tragedy, Then As Farce

Literatuur:

Timotej Homar, Christiaan van der Kwaak en Sweder van Wijnbergen: Herkapitalisatie banken schept ruimte voor stimulering in ESB Jaargang 98 (4664 & 4665) 12 juli 2013

Kenneth Hopper & William Hopper (2009/2007): The Puritan Gift. Reclaiming the American Dream Amidst Global Financial Chaos / London – New York: I.B. Tauris / ISBN 978 1 84511 986 7 (pbk) Het citaat van Hino S. (2006) komt uit: Inside the Mind of Toyota: Management Principles for Enduring Growth / New York: Productivity Press; gegevens uit The Puritan Gift

Alasdair Macintyre (1999): Dependendent Rational Animals. Why Human Beings Need the Virtues. / London: Duckworth / ISBN 0 7156 2902 6 (hbk)

Ayn Rand (1967): Capitalism: The Unknown Ideal / New York: Signet Books / LCCCN 66-26772 (pbk)

Richard Sennett (1998): The Corrosion of Character. The Personal Consequences of Work in the New Capitalism / New York – London: Norton & Company / ISBN 0-393-31987-3 (pbk)

Slavoj Žižek (2009:37,39): First As Tragedy, Then As Farce / London – New York: Verso / ISBN -13: 978-1-84467-428-2 (pbk)

Read Full Post »

Stiene
(maandag 1 juli 2013 – maandag 8 juli 2013 )

Which evil you tolerate depends on which good you pursue
Richard Sennett (1998:55) in The corrosion of character

An organized deception provides a clear relation to frame for the organizer but not for those who are contained. ( ) When the individual is contained by others or by himself, his consequent misalignment to the facts is likely to last longer than in the case of simple misframings, sometimes a lifetime.
Erving Goffman (1976:338) in Frame Analysis

Control over access is decisive, and, when consolidated, will carry control over preferential treatment in distribution with it: that is, will shift ownership unambiguously to the new controlling, a new dominant, class. Here we see … the mechanism of the managerial revolution.
James Burnham (1944:90) in The Managerial Revolution

It is natural but wrong to assume that the results of corruption are always bad and important
Colin Leys (2002:65) in What is the problem about corruption?

De universitaire ladenlichter Diederik Stapel is een eigentijdse postmoderne held. Hij is beroemd en krijgt alle gelegenheid daar klinkende munt uit te slaan. Tegenwoordig loont fraude in de wetenschappelijke biotoop ook, vooral wanneer het op lepe wijze wordt ge-framed, ge-market en ge-merchandised. Dat Stapel een oplichter is, betekent juist meerwaarde, hij heeft het tot zijn handelsmerk verheven en verdient er grof geld mee. Geld is het enige dat telt in de moderne wereld van de woordkramers, wonderdokters, taalverkrachters en andere beunhazen.
Stapel is een BN’er geworden die zijn naamsbekendheid grondig uitbaat en in klinkende munt omzet. Zijn ontmaskering als fraudeur maakt wezenlijk onderdeel uit van zijn act. Het is een keurmerk: authentieke boef, gewaarmerkte booswicht. Stapel heeft het academische systeem gretig getild. Hij heeft de smaak van het knollen voor citroenen verkopen stevig te pakken. Hij gaat er gewiekst mee door, in een iets andere vorm, met een ander format, professioneel en op grotere schaal.
Vermoedelijk zijn er vele kruimelfraudeurs actief in de academische wereld. De sfeer en organisatiecultuur zijn er naar. Stapel echter fraudeerde op dermate grove schaal dat het karikaturale proporties kreeg en zich leent tot profijtelijk exhibitionisme. Daarmee scoort de man nu op de Bühne van het vluchtige vertier moeiteloos een dikbelegde boterham. Immers: wie duizend euro steelt, is een deerniswekkende dief, een druiloor die de bak indraait, maar wie triljoenen laat verdampen en daarbij miljarden achteroverdrukt, die wordt op kosten van de gemeenschap in de watten gelegd en onder de bonussen bedolven. Wij betalen collectief gedwee de rekening van deze ziekelijke zotternij, in de vorm van pensioenkortingen en prijsverhogingen.

Wij leven in een tijdperk van naargeestig naakt narcisme. Stapel voelt de tijdgeest feilloos aan, speelt daar handig op in en wordt spectaculair spekkoper. Iedere sneue snob wil de slimme snoodaard in levende lijve zien, hem aanraken en wie weet, misschien nog iets van hem opsteken ook. Een hug van de hufter. Soort zoekt soort. Diederik Stapel is een king size Big-Mac-fraudeur van het universitaire junk food circuit: gewetenloos, geslepen, glad en glimlachend. Sujetten als Stapel werken als een magneet op infame impresario’s. Aasgieren en lijkenpikkers die van harte meeprofiteren van de maatschappelijke misère en morele averij. Ook Stapel heeft zich intussen verzekerd van de diensten van zo’n treurig type. Dat type helpt Diederik-de-deugniet met de framing en het zich presenteren als een moderne Tijl Uilenspiegel die het systeem vrolijk verneukt en daar grif garen bij spint. Stapel stroopt het circuit af en loopt gierend binnen.

Welke eigentijdse, commercieel-denkende, marktgerichte, universiteits-CEO zou Diederik-de-druiloor niet dolgraag inhuren?! Ze staan likkebaardend in de coulissen, te dringen met hun lucratieve contracten. Ze durven er alleen nog niet mee voor de draad te komen, want timing is in deze tak van sport cruciaal. Voor menige onderwijs-impresario, annex universiteit-uitbater, moet Stapel een aantrekkelijke money earner zijn, een begeerlijke asset, want een klantentrekker. Het moet raar lopen wanneer Stapel binnen afzienbare tijd niet opnieuw vol aan de academische bak is. Bijvoorbeeld als excellente ervaringsdeskundoloog in innovatief en winstgevend wetenschappelijk frauderen. Nog even en de eerste ondernemende innovererende universiteit prijst in haar glossy folder openlijk een Masteropleiding Vloeiend, fraai en ferm frauderen aan. Hoofdmanager curriculum: professor dr. Diederik Stapel, eredoctor en veelverdienend feestvarken honoris causa.

Waarom zouden blunderende bankiers en falende toezichthouders wel een gouden toekomst hebben, net als het graaiende gajes van allerlei ondoorzichtige pseudo-geprivatiseerde publieke instellingen die publieke diensten leveren, maar hoogopgeleide frauderende wetenschappers niet? De toezichthouders in Stapels academische wereldje zijn vergelijkbaar met de incompetente bankiers en tukkende toezichthouders van de financiële wereld, inclusief de louche luitjes van rating agencies. Het toptijdschrift Science voorop. Diederik Stapel is een belichaming van het neoliberale winner-takes-all principe. De verliezers zijn uiteindelijk wij, met ons allen. Net zoals wij de dupe zijn van stelende bankiers, graaiende woningcorporatie- en zorgmanagers en die vele andere gesjochte sjoemelaars en diefjesmaten die gretig gebruik maken van de gelegenheid die onze huidige maatschappelijke instituties en structuren bieden. Wij, met ons allen, binden deze filistijnse figuranten op het spek en het schijnt ons niet te deren dat ze zich ongans rauzen.

ramptoerisme en freak shows
Columniste Rosanne
Hertzberger (NRC 15 juni 2013) vertelt vol verbazing: “Ik was laatst op een boekpresentatie waar Diederik Stapel ook was. ( ) Hij was op zijn dooie gemakje komen binnenlopen met schrijver Anton Dautzenberg, en het stomme was: er gebeurde niets. Helemaal niets. ( ) Niemand schreeuwde tegen hem, niemand probeerde hem te laten struikelen, niemand gooide een glas bier in zijn gezicht, niets. ( ) Dat je de boel zo bij elkaar kan liegen en bedriegen, dat je je collega’s, promovendi, studenten en je vakgebied in zijn geheel zoveel schade kan toebrengen en dat je dan nog steeds ongehinderd kan rondwandelen in Nederland, en naar borreltjes kunt gaan en dat je boek dan gewoon een bestseller wordt. ( ) Je zou denken dat zo iemand alles zou kwijt raken. Maar dat is niet zo. Diederik Stapel is nog steeds iemand; een Bekende Nederlander, een persoonlijkheid, een interessant karakter. Mensen vinden het bijzonder om hem in het echt te zien. Je kunt er thuis over vertellen.”

Mevrouw Hertzberger beschrijft een vorm van dat bizarre fenomeen dat ramptoerisme heet, beter nog: een moderne modaliteit van de freakshow (zie noot *1). Het verbijstert haar dat een bewezen notoire oplichter zich doodgemoedereerd tussen het klootjesvolk kan bewegen, dat zich bewonderend lijkt te koesteren in ‘s-mans succes en daar zelfs grif aan bijdraagt. Stapel bedrijft een winstgevende vorm van streaking. De freak als feestvarken. De opgestoken duimen van de bedenker van het bedotcom bedrijf World On Line zullen menigeen nog helder voor de geest staan. De beelden staan op internet. Zo ziet succes er tegenwoordig uit. Het biedt geen apetijtelijke aanblik, maar veel onthutsender is het om te bedenken hoe makkelijk mensen zich laten bedotten en manipuleren wanneer ze op hun hebzucht worden aangesproken. De affaire Ice Save is daarvan een ander sprekend voorbeeld.

In Amerika dompelen de Stapels zich onder in de wereld van de talk shows en het lezingencircuit en zij strijken er giga-gages op. Daar gaan we in Nederland ook naartoe. De optredens van kwalijke kwakzalvers en gesjeesde cliniclowns in veelbekeken praatprogramma’s, onder de schamele smoes van infotainment, zijn daar een voorproefje van.
Wanneer je er even langer bij stilstaat, is Stapel een verpersoonlijking van de alledaagse, banale vorm die kwaad bijna altijd blijkt te hebben. De buitenmodale schade die is ontstaan door de daden van een individu, zijn haast nooit te herleiden op dat individu-in-levende-lijve wanneer het zich aan ons vertoont.
(more…)

Read Full Post »