Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘financieel-economisch’ Category

 

Bommel tegen plunder

 

 

“Volgens de advocaat-generaal leidt het fictief vaste rendement van 4 procent waarmee gerekend wordt tot willekeur” / NRC 2016 februari 16
http://www.nrc.nl/nieuws/2016/02/16/advies-aan-hoge-raad-vermogensheffing-in-strijd-met-eigendomsbescherming

 

“Hoe Draghi uw pensioenfonds sloopt” / NRC 24 oktober 2015 /
http://www.nrc.nl/handelsblad/2015/10/24/hoe-draghi-uw-pensioenfonds-sloopt-1548436

 

“Nu kan het nog: pijnloos hervormen. De lage rente maakt pijnloze hervormingen mogelijk waarmee het woningdossier en de pensioenproblematiek in één keer toekomstbestendig kunnen worden gemaakt. En daarbij kunnen we in een moeite door ook ons belastingstelsel versimpelen.”

Aldus Arnoud W.A. Boot en Lans Bovenberg.

Arnoud W. A. Boot is hoogleraar economie aan de UvA en Raadslid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Lans Bovenberg is hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg.

NRC 22 februari 2016     http://www.nrc.nl/handelsblad/2016/02/22/nu-kan-het-nog-pijnloos-hervormen-1593391

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Read Full Post »

Stiene Deboer / 22 februari 2015

Het management van V&D vraagt 5000 werknemers van het warenhuis om een ‘loonoffer’ van 6%. Verlaging van de structurele loonkosten zijn volgens de V&D-managers noodzakelijk om het warenhuis te laten overleven. Intussen heeft V&D van de verhuurders een deel van de huur kwijtgescholden gekregen en heeft de Belastingdienst (dat zijn uiteindelijk wij allemaal) toegezegd dat het warenhuis minder belasting hoeft te betalen.

winst privaat, kosten publiek
Verlaging van arbeidskosten en het ten laste brengen van verliezen aan het publiek, terwijl de winsten worden geprivatiseerd, is de strekking van het neoliberale business plan dat in Nederland sinds 1994 (Wim Koks eerste paarse kabinet) wordt uitgevoerd met medewerking van de PvdA. Teneinde het rendement te verhogen, moeten de arbeidskosten worden afgeknepen. De chantage-argumenten zijn intussen overbekend: lage lonen landen, kredietcrisis, automatisering en globalisering zijn de meest gedebiteerde.

Kapitaal ‘verdient’ – zonder er voor te hoeven werken – meer en steeds meer dan arbeid. Thomas Piketty is dat in november 2014 persoonlijk aan politiek Den Haag komen uitleggen, op uitnodiging van D66. Wrang, want de meeste politici zijn inmiddels alleen bedacht op eigen voordeel en gewin en Piketty was hoofdzakelijk een reclamestunt en foto-opp. voor Haagse politici, meer niet.

piketty-capital-21st-century-300x199

Het V&D-management zet de werknemers en de belastingbetaler het mes op de keel door met sluiting te dreigen. Dat is vreemd, want In een echte vrijemarkteconomie zou niemand daar een traan om hoeven laten. Waarom dan deze heisa rond het warenhuis V&D? Er staan 10.000 arbeidsplaatsen op het spel. Nou, en? Dat hoort toch bij het plan? Hoe meer werklozen hoe groter concurrentie op de arbeidsmarkt, hoe lager de salarissen.
Het gedoe rond V&D wordt vast opgeklopt door belanghebbenden die nog meer uit de Staatsmiddelen willen halen dan ze toch al doen. De werknemers doen niet echt ter zake en hun lot wordt enkel larmoyant uitgemeten wanneer het de belanghebbenden – die tevens de media kunnen bespelen en voeden met info die hun belangen dient – zo uitkomt.

Rutte_NDLcenten

eigen belang
Zowel het warenhuis als de politieke partij PvdA zullen het niet redden. Zowel bij V&D als bij de PvdA, zal het management daar geen veer bij hoeven laten. Degenen die met lege handen achterblijven zijn de leden en kiezers van de PvdA en het personeel van V&D. De PvdA-politici hebben hun eigen toekomst al verzekerd, net als de managers van V&D.

Dat zowel de PvdA als V&D ten onder zullen gaan, voorspelt de econoom en PvdA-coryfee Arie van der Zwan, die 50 jaar lid van de PvdA is en nauw was betrokken bij V&D. In de NRC van 24 januari 2015 legt Van der Zwan uit dat aan de teloorgang van zowel de PvdA als van het warenhuis, verkeerde keuzen van het management ten grondslag liggen. Vooral: eigen belang prevaleert boven het grotere belang en samen delen.
De PvdA-bobo’s kozen uit eigen belang voor meeregeren (Van der Zwan: “De leiding heeft het eigen belang – regeren – telkens zwaarder laten wegen dan het belang van de achterban.”), hetgeen vanuit carrière oogpunt zeker lucratiever was. V&D-baas Dreesman leidde in 1988 de managers die het reorganisatieplan van Arie van der Zwan torpedeerden. Van der Zwan: “Of mijn reorganisatie de structurele problemen bij V&D had opgelost, weet je natuurlijk nooit zeker. Maar het bedrijf had de toekomst dan wel in eigen hand kunnen houden.”

rendementsdenken
Intussen is V&D in handen van steeds weer andere investeringsmaatschappijen geraakt, die vanwege rendementscijfers keer op keer reorganisaties doorvoeren. Ook dit is intusen en bekend liedje: pers eruit wat je kunt en gooi de lege schil dan weg.

Van der Zwan gaat de teloorgang van de PvdA meer aan het hart dan het gedoe bij V&D, want, zegt hij: “Politiek is toch belangrijker dan economische formules.” De PvdA waar Arie van der Zwan vijftig jaar geleden lid van werd, die PvdA bestaat al enige tijd niet meer.

Dat moge zo zijn, maar in dit frappante geval is het lot dat V&D momenteel beschoren lijkt zo direct terug te voeren op, en te relateren aan, de koers die de PvdA-managers voor hun organisatie hebben uitgestippeld dat het lot van dit warenhuis en dit politieke merk als exemplarische illustratie dienen van het uiteindelijke failliet dat het neoliberale business model uiteindelijk voor de meesten van ons in petto heeft.

Of het nu om Europa gaat of om de planeet, waarop we met ons allen leven: we kunnen met ons ‘democratische’ model zoals dat tegenwoordig functioneert niet meer uit de voeten.

* * *

http://www.npogeschiedenis.nl/andere-tijden/afleveringen/2014-2015/Wankel-warenhuis.html

Arie van der ZwanArie van der Zwan (1935) was hoogleraar aan de universiteit van Rotterdam voordat hij aantrad als president-directeur van de Nationale Investeringsbank (1983) en vervolgens als opvolger van Anton Dreesmann (1988) leiding gaf aan Vendex International.
Daarna was hij werkzaam als onafhankelijk adviseur. Hij schrijft regelmatig stukken in NRC Handelsblad, Trouw en Socialisme & Democratie.

 

 

 

 

Read Full Post »

NRC, 2014 april 22   “Schippers: schrappen cijfers door NZa na kritiek van ambtenaren

Het schrappen van cijfers over alarmerende verliezen bij ziekenhuizen door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is vorig jaar gebeurd na kritiek van ambtenaren van het ministerie van VWS. Dat schrijft minister Schippers (Zorg, VVD) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.
In een zogenoemde marktscan had de NZa op het allerlaatste moment de belangrijkste conclusie geschrapt: dat bijna vier op de tien ziekenhuizen in 2012 verlies leden. Alle hieraan verbonden berekeningen en tabellen verdwenen eveneens uit het rapport.”

NRC, 2014 april 17   “NZa verzweeg alarmerende verliezen bij ziekenhuizen

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft eind vorig jaar alarmerende verliezen bij ziekenhuizen verzwegen. In een rapport, dat minister Schippers van Zorg vlak voor Kerst naar de Tweede Kamer stuurde, schrapte de toezichthouder op het allerlaatste moment de belangrijkste conclusie: dat bijna vier op de tien ziekenhuizen in 2012 verlies leden.
Alle hieraan verbonden berekeningen en tabellen (zie hieronder) verdwenen eveneens uit het rapport.”

Schippers op Zorg

 

zelfmoord NZa-medewerker Arthur Gotlieb

Joep Dohmen en Jeroen Wester / NRC 2014 april 10

Gegevens van patiënten, personeel en ziekenhuizen waren voor alle medewerkers van zorgautoriteit NZa in te zien. Van ontslagbrieven tot intieme verslagen over een patiënt. Een klokkenluider werd genegeerd.

Door Joep Dohmen en Jeroen Wester
Arthur Gotlieb levert het dossier 10 januari af bij de NZa, zijn werkgever. “Grijp het aan als bruikbaar organisatieadvies. Zie het als een cadeaubon. Sterker nog: zie het als een godsgeschenk, bedoeld om de Nederlandse Zorgautoriteit te behoeden voor een diepe val.”

Het 600 pagina’s dikke dossier dat Gotlieb, beleidsmedewerker, afgelopen jaar samenstelde, is niet geschreven uit rancune. Het stuk leest als een welgemeend advies aan zijn hoogste baas, de raad van bestuur van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De inhoud getuigt van schrijftalent maar de aanleiding om zoveel pagina’s vol te schrijven is alles behalve een vrolijke. Gotlieb luidt jarenlang intern de noodklok, zonder resultaat. Zijn “herhaalde pogingen om onzorgvuldigheden en wanbeleid aan te kaarten” zijn afgeketst, staat in het dossier waarover deze krant beschikt. En daar komt eind 2013 een conflict bij met zijn unitmanager over een slechte werkbeoordeling.

Het dossier, onderdeel van het bezwaarschrift tegen zijn werkbeoordeling, beschrijft tot in detail een reeks misstanden bij de NZa. De verwijten worden onderbouwd met 3 gigabyte aan bewijzen, zoals interne correspondentie, documenten, foto’s, geluidsfragmenten, alles bijeengebracht op een Dvd-rom.

Wat er uitspringt in het dossier van Gotlieb: patiëntengegevens en vertrouwelijke documenten zijn niet veilig bij de toezichthouder die een jaarlijkse geldstroom van 90 miljard controleert.

“Helaas zie ik geen andere route dan het u te melden langs deze onsympathieke weg”, schrijft Arthur Gotlieb. “De geest moet uit de fles en het deksel van de pot. Opdat het management tijdig kan bijsturen. Dit schreeuwt namelijk om interventie.” Twee weken nadat hij dit dossier had ingeleverd, pleegde Arthur Gotlieb zelfmoord.

Klokkenluiden gesitimuleerd

NRC maandag 14 april 2014

“Schaamte, woede, verdriet, mededogen, ongeloof. Het stuk over Arthur Gotlieb – Niemand luisterde naar Arthur, in NRC Weekend van afgelopen zaterdag – heeft veel losgemaakt bij lezers, op sociale media en op internet. Vele tientallen lezers stuurden een reactie naar het emailadres onderzoek@nrc.nl, waarin zij allereerst hun medeleven betuigen met de nabestaanden van Arthur Gotlieb, die tot zijn zelfmoord in januari van dit jaar werkte als senior beleidsmedewerker van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).

Gotlieb werkte bijna vijftien jaar voor de NZa. Hij wees intern op problemen met de beveiliging van privacygevoelige en geheime bedrijfseconomische informatie waarover de Zorgautoriteit beschikt. Alle medewerkers van de NZa en ook tijdelijk personeel hadden toegang tot die gegevens, een schending van de wet bescherming persoonsgegevens. Met de klachten van Gotlieb werd tot zijn dood niets gedaan.”

 

Awater     Maple Bridge       fat lady, can’t sing

 

 

Read Full Post »

VVD’er Eric Wiebes vindt de ‘Belastingen doorgeschoten en te complex’ (Volkskrant 11/04/2014, 10:51)

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën ziet de oproep van VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra om het belastingstelsel radicaal te veranderen en te versimpelen als een steun in de rug. Wiebes vindt zelf dat het Nederlandse systeem ‘veel te complex’ is en is ‘doorgeschoten’.

Op verzoek van het kabinet heeft een commissie onder voorzitterschap van de huidige financiële topman van ABN Amro vorig jaar voorstellen gedaan voor een simpeler belastingstelsel met lagere tarieven, minder aftrekposten en eenvoudiger toeslagen. Die plannen kunnen volgens het Centraal Planbureau (CPB) op termijn ruim 140.000 nieuwe banen opleveren. Wiebes komt namens het kabinet voor de zomer met een reactie op ‘Dijkhuizen’.
Eric Wiebes 80prct tekst

Halbe Zijlstra in de Volkskrant van 11/04/2014, 06:58: ‘Zou het niet eenvoudiger zijn alle toeslagen af te schaffen?

Zijlstra: “Voor liberalen zullen belastingtarieven altijd te hoog zijn, laat daar geen misverstand over bestaan. Het verlagen van belastingen zal altijd op steun van de VVD kunnen rekenen, zodra dat financieel verantwoord is. Belastingen moeten economische groei en werkgelegenheid zo min mogelijk in de weg staan. Het is daarom goed te constateren dat de politiek steeds meer kijkt naar de stijgende lasten op arbeid. Alleen moeten hier dan niet weer hogere belastingen op bijvoorbeeld vermogen of winst tegenover staan, zoals veelvuldig wordt bepleit. Het is logischer om de groeiende uitgaven aan zorg en sociale zekerheid te beperken, zodat de lasten op arbeid niet hoeven te stijgen.”

h. zijlstra met tekst -MirVis

Jerom burger de klos

Work In Progress

Read Full Post »

OPINIE – Xander van Uffelen, chef economie bij de Volkskrant in de Volkskrant van 03/04/2014, 09:30
‘Eurocrisis is pas voorbij als Griekenland tot moderne economie is omgevormd’

Fred flintst met tekst  Van Uffelen: “Veruit het grootste probleemland – Griekenland – is inmiddels ook op de goede weg, maar heeft het huiswerk nog lang niet af. Vooral dankzij verlaging van uitkeringen en verhoging van belastingen is de begroting inmiddels onder controle. Maar van de privatisering van staatseigendom en de liberalisering van de verstarde Griekse economie is nog weinig terechtgekomen. De eurocrisis is pas echt voorbij als Griekenland tot een moderne economie is omgevormd.”

 

Pebbles-vindt Xander naprater

 

 

Read Full Post »

Stiene Deboer

Zwitserland laat zien hoe winstgevend het kan zijn met de schapen en melkoeien van de EU-landen samen te werken, zonder zelf lid van de EU te zijn. Hieronder drie visies over het Europa van Zwitserland van de opiniepagina van de Volkskrant, november – december 2013.

switzerland-euro

Pepijn van Houwelingen, technisch bedrijfskundige  / OPINIE – Volkskrant  26/11/2013

( …………….)
Het wordt hoog tijd dat de uitzonderlijke positie van Zwitserland serieus wordt genomen. Politici zouden eens moeten stoppen met steeds maar weer dreigen dat honderdduizenden banen verloren gaan zodra we geen lid van de EU meer zijn terwijl er een land midden in Europa ligt dat geen lid is van de EU en niet deelneemt aan de eurozone maar dat het desalniettemin of veel waarschijnlijker juist daarom op alle fronten aanzienlijk beter doet dan Nederland. Iets dat overigens niet in de laatste plaats tot uitdrukking komt in de bijzonder lage Zwitserse werkloosheidscijfers.

De Zwitserse zwarte zwaan is dus niets minder dan een levende negatie van dat onzalige Europese project dat Europeanen al zoveel schade en ellende heeft berokkend maar waar sommige politici inmiddels zoveel politiek kapitaal in hebben geïnvesteerd dat ze niet meer terug willen of kunnen. Maar er is wel degelijk een goed alternatief voor dit project en daarvoor hoeven we alleen maar naar onze ‘Europese zwarte zwaan’ midden in het hart van Europa te kijken.

BALLAMAN_suisse-europe

Christa Tobler,  hoogleraar Europees recht aan de universiteit van Leiden en de universiteit van Bazel (Zwitserland) / OPINIE – Volkskrant 30/11/2013

Het is simplistisch en misleidend om de situatie van Zwitserland als onafhankelijk van de Europese Unie te omschrijven. In werkelijkheid is Zwitserland sterk van de Unie afhankelijk, zowel economisch als juridisch, betoogt Christa Tobler.
( ……. )
Op juridisch vlak is Zwitserland weliswaar geen lid van de EU of de van Europese Economische Ruimte (EER), maar dit betekent niet dat het onafhankelijk is. Met de Europese Unie bestaat namelijk een ingewikkeld systeem van tegenwoordig meer dan 120 zogenaamde ‘bilaterale verdragen’. Hierdoor wordt met name veel economisch recht van de Europese Unie overgenomen, nota bene zonder dat Zwitserland kon meebeslissen bij het maken van deze regels.
(  …..  )
In vergelijking met de omringende landen is Zwitserland zeker een bijzonder land. Maar zijn veelvoudige verwevenheid met deze landen, juist op juridisch en economisch vlak, laat zien dat wij met Zwitserland geenszins een negatie van het Europese project voor ons hebben.
In tegendeel: Zwitserland kan niet zonder de Europese Unie en staat sterk onder haar invloed. Ik zou zelfs zeggen: zonder de Europese Unie zou Zwitserland niet zijn wat het land nu is.

Zwitsers spaarvarken

Ayse  01/12/2013

wederzijds parasiteren
Mw. Toblers betoog en dat van Van Houwelingen liggen op een curieuze wijze in elkaars verlengde. Ze complementeren elkaar terwijl ze langs elkaar heen lijken te praten. Kort door de bocht samengevat: Zwitserland en de EU staan tot elkaar in wederkerige relatie als parasiet – gastheer [symbiose is een verfijnder en gecompliceerder uitwerking]. Zowel de EU als Zwitserland kunnen afwisselend als parasiet / gastheer fungeren, afhankelijk van de deals. Spil waar het om draait: de financiële industrie.
De EU wordt niet meer bestuurd door politici die wij democratisch kiezen, maar door bobo’s van de financiële wereld, die soms twee of meer petten tegelijk op hebben. De meeste politici spelen een rol als uithangbord en zijn ledenpoppen. Velen zullen hoogstens een vaag begrip hebben van de financiële ingewikkeldheden die bij elkaar de totale EU uitmaken en zich op z’n best hebben ingegraven in hun minuscule niches.

financiële infrastructuur
Zwitserland kent een langdurige gesofistikeerde financiële industrie en die infrastructuur is net zo goed in het belang van de financiële bobo’s als omgekeerd. Wij, de Europese burgers, spelen alleen formeel nog een rol. Wij mogen middels verkiezingen – wanneer ons die tenminste worden toegestaan – legitimeren door te stemmen. Hierbij wordt ons de Apocalyps van ieder alternatief voor de euro ingebrand. Die Apocalyps is trouwens tamelijk snel verschoven van ‘oorlog’ naar ‘financieel-economische rampzaligheid’. Daaroverheen wordt bij gelegenheid een dun sausje ‘Europese identiteit’ gegoten, als ideologische ingrediënt.
Ik vermoed dat de financiële bazen die Europa intussen bestieren, net zo veel belang bij dit Zwitserland als facilitator hebben als omgekeerd. Ik acht het zeer waarschijnlijk dat indien je zou wegen op basis van de juridische-financiële regelgeving (welke partij profiteert vooral van welk bilateraal contract), Zwitserland er heel riant uitkomt, zeker relatief bezien.

Europese verkiezingen?
De werkelijke discussie over Europa wordt al enige tijd buiten ons om gevoerd en vindt plaats tussen financieel-juridisch-economische experts. Die discussie weer aan ons, de burger, trekken, is de dringendste hoofdzaak. Het vinden van politici die deze taak willen en kúnnen uitvoeren, lijkt intussen bijna onmogelijk. De retoriek die als opmaat naar 22 mei 2014 door de diverse politieke merken over ons zal worden uitgebraakt, zal vermoedelijk van een verstikkende simpelheid zijn.

Read Full Post »

Stiene Deboer
15 november 2014

Het aantal ZZP’ers in Nederland neemt hand over hand toe. Vakbondsmanager Linde Gonggrijp stelt de werknemer met een vaste baan als loonslaaf tegenover de flexwerker als vrije ondernemer. Zij heeft het over ‘duurzame flexibiliteit’, whatever that may be.
Zijn flexwerkers de paria’s van de moderne economie, de wegwerpwerknemers, of zijn ze de glanzende voorhoede van een nieuwe werkende klasse? Is iedere ZZP’er dat vrijwillig, of hebben velen zich het etiket laten opdringen en zouden ze liever terug willen naar een vaste baan, indien daartoe de mogelijkheid werd geboden?
Met vrijwillig ZZP’er-schap is niets mis, maar het de voorkeur geven aan werken met een vast arbeidscontract hoeft daarom niet denigrerend weggezet te worden. Het gaat erom dat wij zelf kunnen kiezen of we vast dan wel los werk willen of niet. Keuzemogelijkheid, dát is emancipatie. Dat er niet flexibel op je pensioen wordt gekort, dát is veiligheid. Hieronder twee zienswijzen over ZZP’er-schap en de rol en functie van een vakbond in dit kader: Linde Gonggrijp (Directeur FNV Zelfstandigen) en Jerry Mager

# # # #

Linde Gonggrijp; directeur FNV Zelfstandigen, belangenbehartiger van en voor zzp’ers – Opinie TROUW 09/11/2013, 12:00

Ingekort en bewerkt – zie Trouw voor originele versie

Onder de Haagse polderstolp wordt nog steeds geredeneerd in traditionele werkgevers/werknemersverhoudingen. Het lijkt alsof Nederland maar twee soorten mensen kent: werknemers met een baan, en werkgevers die mensen in dienst nemen. Zo blijft de realiteit op een fors deel van de arbeidsmarkt consequent buiten beeld. Want hoeveel mensen hébben nog een vaste baan? En hoe zal dat over tien jaar zijn?

De honderdduizenden zzp’ers kennen deze nieuwe realiteit al. Die horen en lezen met verbazing de verhalen in de media over de onderhandelingen in politiek Den Haag over de aanpassing van het pensioenstelsel, van de WW en het ontslagrecht. Deze verhalen gaan niet over hen. Zelfstandigen bouwen geen pensioen op en beroepen zich niet op werkloosheid- of ontslagrechten. … …. ….

Beide, werkgevers én vakbonden, zien de groei van het aantal zelfstandigen als een ondermijning van het reguliere systeem van arbeidsverhoudingen – waar zij juist hun positie aan ontlenen. En zolang de overheid de financiering van de sociale zekerheid via lasten op vaste arbeid laat lopen, vormt de groei van het aantal zelfstandigen een bedreiging voor het voortbestaan van dat systeem.

groeiend aantal ZZP’ers
Tien jaar geleden had nog 75 procent van de werkenden een vast contract, nu is dat nog maar 69 procent.  …..
Econoom Alfred Kleinknecht pleitte in een paginagroot interview (Economie, 6 november) voor meer vaste banen, zelfs voor de terugkeer van de ‘baan voor het leven’. Dat zal niet gebeuren.
Het is een misverstand te denken dat alleen vast werk goed werk kan zijn. Dat ontkent de keuze van honderdduizenden mensen die hun werk op een andere manier inrichten, op basis van vakmanschap en een eigen risicoprofiel, met individuele vrijheid en met zelfontplooiing.

‘flexibiliteit’ als de norm?
…. De arbeidsmarkt in onze open economie kan niet worden dichtgeregeld met beschermingsconstructies voor vaste banen. Wat we wél kunnen doen is investeren in flexibiliteit.
Door al die mensen die flexibel werken meer mogelijkheden te geven om doelen te realiseren die nu alleen bereikbaar zijn met een vaste baan; denk aan pensioen en hypotheek.

Flexibiliteit moet juist het uitgangspunt zijn voor elk nieuw beleid voor de arbeidsmarkt. Hervorming van de arbeidsmarkt bereik je door te zorgen voor zo min mogelijk belemmeringen voor een overgang van de éne arbeidsverhouding naar de andere. Dat verkleint ook de kans op excessen, gedwongen ‘zelfstandigheid’ en andere schijnconstructies.

duurzame flexibiliteit?
Ik zie de opkomst en de groei van het aantal zelfstandigen als een emancipatiebeweging van zelfbewuste mensen die gekozen hebben voor vrijheid en zelfstandigheid en tegen het werknemerschap, in plaats van als een maatschappelijke ontwikkeling die moet worden tegengegaan.
Wie de arbeidsmarkt wil hervormen moet juist investeren in deze groep. Je kunt ‘flex’ ook omarmen door de belofte uit het ‘herfstakkoord’ waar te maken om snel iets te doen aan het opzetten van een pensioenvoorziening voor zelfstandigen. Dan toont de politiek visie en wordt er een echte stap vooruit gezet naar een duurzame flexibele arbeidsmarkt. …..
Het wordt tijd om de werkelijke situatie op de arbeidsmarkt onder ogen te zien en te investeren in duurzame flexibiliteit.

Zie Trouw 09.11.2013 voor de originele versie

met Mieremet - doen we deze week aannemen of ontslaan ....

reactie van H. K. (12/11/2013)

Veel zzp’ers zullen mw. Gonggrijp vermoedelijk als een buitenaards wezen beschouwen. Wie en wat is zij? Een zzp’er die zich voor een flexibele klus aan het FNV verhuurt? Wat is dat FNV waar zij voor werkt? In ieder geval geen traditionele vakbond, lees ik uit wat zij schrijft. De vakbond-van-de-toekomst? Wat voor rechtsvorm heeft dat FNV Zelfstandigen waarvan zij directeur is? Is het een beursgenoteerde toko die winstgericht is? Mogelijk, misschien, maar dat zou ik graag willen weten.

Met flexibiliteit is niks mis, met onzekerheid en risico evenmin, maar onveiligheid en gevaar zijn natuurlijk heel andere zaken. Iemand die op de beurs speculeert, neemt bewust risico, met haar eigen geld vanzelfsprekend. Iemand wiens pensioen stelselmatig wordt gekort omdat anderen met haar geld ongelukkig op de beurs opereren, die zit in een ander verhaal. Die wordt haars ondanks aan gevaar blootgesteld. Mw. Gonggrijp lijkt zelfvervullende profetie te bedrijven vanuit flexfundamentalisme.

Net zoals álles-markt of álles-overheid karikaturale gedrochten zijn en nooit werken, zo is álles-flex dat ook: het vernietigt namelijk de keuzemogelijkheid. Keuze vereist verscheidenheid. Als iedereen verplicht flexwerker is, is flex de norm, want er is niets anders. Flexwerken kan aantrekkelijk worden, door onveiligheid en gevaar om te zetten in kans en uitdaging. Dáár hebben we dan een overheid voor nodig, nationaal en super-nationaal. Op dat niveau opereren ook de échte vakbonden.

H. K. (11/11/2013)

Een pensioenvoorziening voor zelfstandigen lijkt me een positief idee. Maar ‘duurzaam flexibel’ klinkt weer als een oxymoron. Mw. Gonggrijp lijkt het ondernemerschap-met-eigen-risicoprofiel te willen onderbrengen bij de vaste-baan-noemer. Met iemand die vrijwillig zzp’er is geworden, is niets aan de hand, maar gedwongen zzp’er ….? Waarom zou flexibiliteit in een vaste baan niet kunnen? Afwisselend werk, job enrichment? Wat is daar mis mee? Schep een level playing field en laat kiezen.

Read Full Post »

door Stiene Deboer
gepost op 13 nov. 2013

Flexibilisering van werk, afbreken van ontslagbescherming en het stimuleren van zzp’er-schap zijn vandaag de dag volop aan de orde. Hierbij rijzen o.a. de volgende vragen: wie hebben er voordeel en belang bij wat, bij welke maatregelen, bij welk beleid? Qui bono? Wie hebben vooral baat bij flexibilisering en het afbreken van ontslagbescherming? Zijn dat op de eerste plaats de anonieme managers, de werkers die het feitelijke werk doen, wij, de maatschappij en samenleving in haar geheel? Niet onbelangrijk is ook de vraag naar de rol van de vakbonden bij dit alles en welke zijn de belangen van het vakbondmanagement-establishment?

Ingekort en bewerkt  – zie dagblad Trouw voor de oorspronkelijke tekst

Esther Bijlo in de TROUW van 06 november 2013, 12:00

Alfred Kleinknecht durfde het aan bij zijn benoeming tot hoogleraar aan de Vrije Universiteit een pleidooi te houden tegen loonmatiging. Het was 1994 en het nut van de matige loonstijging was in Nederland boven elke twijfel verheven, van links tot rechts. Was de ‘nieuwbakken professor’ uit Duitsland gek geworden? PvdA-minister Melkert noemde zijn ideeën ‘desastreus’, de vakbeweging beschuldigde hem zelfs van ‘volksverlakkerij’.

Bijna twintig jaar later kijkt Kleinknecht (62) er nog steeds met verbazing op terug. “Vooral uit de vakbonden kwamen agressieve reacties. Die hadden zich in bochten gelegd om hun achterban zover te krijgen. En nu kwam daar opeens een econoom die dat ter discussie stelde.  …..

lage lonen frustreren innovatie
Kleinknechts stelling: goedkope arbeid maakt het voor bedrijven minder interessant investeringen te doen die de productiviteit verhogen. Loonmatiging was in de jaren tachtig even een medicijn om het Nederlandse bedrijfsleven weer concurrerend te maken. Maar als zo’n beleid te lang duurt gaat het ten koste van innovatie en houdt het zwakke broeders overeind. Ondernemingen investeren minder in onderzoek en ontwikkeling en moderne apparatuur als de lonen relatief laag zijn.

Vandaag klinkt het nog steeds verrassend actueel. Het regent rapporten die vraagtekens zetten bij de innovatiekracht van de Nederlandse economie. Deze week nog de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Die stelt dat Nederland niet goed weet hoe het in de toekomst zijn brood gaat verdienen. Met alle kaarten op de export zetten, en daarmee dus op loonmatiging, gaat Nederland het niet redden, betoogt de raad.

3 problemen: productiviteit, koopkracht en de euro
Toch blijkt het ook in 2013 nog een hardnekkig verschijnsel. Kleinknecht wordt niet meer voor gek versleten, maar Nederland zit nog steeds ‘in een kramp’, constateert hij. “Terwijl het nu eigenlijk nog urgenter is. Er zijn nu drie problemen. Lage lonen zorgen niet alleen voor een (1) lage groei van de productiviteit. Het tweede probleem is de (2) koopkracht. De binnenlandse vraag is weggezakt. Het derde probleem is (3) het samenhouden van de euro. Landen in het Zuiden hebben een exportoverschot nodig om hun buitenlandse schulden te kunnen afbetalen. Dan moeten wij eigenlijk de lonen en consumptie hier verhogen en hun de kans geven te exporteren.” …..

flexibilisering stimuleert personeelsverloop
….. Twintig jaar na zijn omstreden oratie, doen weer andere misverstanden de ronde. Die gaan over het nut van flexibilisering en het afbreken van ontslagbescherming. Daar heeft Kleinknecht in Delft veel onderzoek naar gedaan. “Bij innovatieve bedrijven zie je juist weinig flexibilisering. Er is weinig personeelsverloop, veel autonomie voor de werknemers en bijna geen managementlagen.” Vanuit zo’n positie durven werknemers risico’s te nemen. Als iets een flop wordt, staan ze niet gelijk op straat. Dat is goed voor de vernieuwende kracht van een bedrijf.

flexibilisering nekt productiviteit
Met behulp van data van bedrijven heeft Kleinknecht het verband tussen flexibilisering en innovatie ook daadwerkelijk weten aan te tonen. “In bedrijven met meer flexibele arbeid, zie je minder groei van de productiviteit. Dat hebben we op bedrijfsniveau aangetoond.” Dat was niet gemakkelijk, maar wel belangrijk, stelt de hoogleraar. Want het Centraal Planbureau (CPB) gaat in zijn modellen juist van het omgekeerde uit. “Meer dynamiek op de arbeidsmarkt werkt volgens die modellen positief op de arbeidsproductiviteit. Maar dat is geredeneerd vanuit de theorie. Het CPB zou het model dus moeten verbouwen.”  …..Editorial-Cartoon-office

Reactie van Dinah P. (06/11/2013)

Ultra-flexibilisering van werk is een nefaste ideologie, net als ultra-marktliberalisme (ook wel de Manchester variant genoemd). Het zijn karikaturen die vreemd genoeg niet als zodanig worden onderkend en behandeld. Normale flexibiliteit is gezond, net als een normale vrije markt die goed werkt dat is, maar dit zijn contraproductieve karikaturen die ons veel kosten. Kleinknecht is niet de eerste. O.a. Richard Sennett heeft in zijn ‘The Corrosion of Character’ (pover vertaald met ‘De flexibele mens’) nogeens uit de doeken gedaan hoe het ontwortelen en vlottend houden van mensen in hun werksituaties het karakter aantast (corrodeert). Het is een kwestie van gezond verstand om dat in te zien. Daar hoef je echt niet zwaar voor te hebben doorgeleerd. Een simpele veel toegepaste truc (iets anders is het niet) de laatste tijd, is het ontzeggen van een vaste werkplek aan werknemers. Het gebeurt op universiteiten, maar ook al op krantenredacties.

Vaak zijn het ‘consultants’ die dit als ‘nieuw product’ aan manager-klanten verkopen: u houdt er uitstekend de wind mee onder! De boodschap van het management – het gaat louter om een managementtool en machtsmiddel – aan de werknemer is: u bent vervangbaar, daarom u zit permanent op de wip. Natuurlijk wordt het in smoezen verpakt, maar het gaat om het psychologische effect. Zygmunt Bauman (o.a. ‘Liquid Times: Living in an Age of Uncertainty’) heeft onzekerheid als goedkoop controlemiddel opnieuw geëxpliciteerd. Het komt neer op compensatie van incompetentie door incompetente managers ten koste van de samenleving. Competente managers halen immers zonder chantagemiddelen en trucs het beste uit hun mensen, en tevreden werknemers zijn vaak ook gelukkiger burgers. De externalities aan maatschappelijke ‘kosten en verliezen’ door dit mallote instrument zijn hoog. Toch laten we ook dit gelaten over ons heen komen. Het illustreert de macht van de manager.

* * *

Zie: http://www.trouw.nl/tr/nl/4504/Economie/article/detail/3539898/2013/11/06/Een-baan-voor-het-leven-is-juist-goed.dhtml

Read Full Post »

gepost op 8 september 2013

“De nieuwe credit default swapinstrumenten [CDS’s; jm] zijn een indrukwekkend efficiënte manier om risico’s te spreiden en daarmee te verminderen – dat zijn ze althans, als ze worden gebruikt zoals de bedenkers het hebben bedoeld.
De nieuwe financiële instrumenten waren heel, heel slim, maar ze hadden één onfortuinlijke bijwerking: ze maakten het bankieren kapot. Dat was zo omdat het bankbedrijf in de kern een eenvoudige business is of zou moeten zijn. Cliënten deponeren geld bij een bank in ruil voor rente; de bank leent dat geld uit aan andere mensen, tegen een hogere rente. Bekoorlijk of interessant is dat niet, maar bankieren wordt dan ook niet verondersteld op BASE-jumping of hiphop te lijken.”
John Lanchester (2010:92,93): De kapitale crisis

De bankiers gaan hun leven beteren. Volgend jaar moeten alle financiële dienstverleners een eed afleggen, de bankierseed, die inmiddels al door commissarissen en bestuursleden van financiële instellingen afgelegd wordt. Op de website van de Rijksoverheid staat het als volgt:
“Banken moeten hun verantwoordelijkheid nemen en zich dienstbaar opstellen aan consumenten en bedrijven. Zo kunnen zij het vertrouwen in de sector herwinnen. Beloningsbeleid speelt daarbij een belangrijke rol.
De bankierseed geldt nu voor bestuurders en commissarissen. De reikwijdte van de eed wordt uitgebreid naar medewerkers met klantcontact en medewerkers die het risicoprofiel van de financiële onderneming wezenlijk kunnen beïnvloeden, zoals effectenhandelaren. Ook zij moeten in het vervolg de eed of belofte afleggen. Daarmee geven ze uitdrukkelijk aandacht aan het belang van hun maatschappelijke rol. Ze beloven de belangen van aandeelhouders, klanten en de samenleving zorgvuldig af te wegen.
De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) houden toezicht op de eedaflegging en de naleving. Zij kunnen maatregelen nemen als dat nodig is, bijvoorbeeld een boete. Bij bestuurders en commissarissen is ontslag de uiterste maatregel.”

tovenaarsleerlingen?
De hamvraag bij deze nobele intentieverklaring is: begrijpen al die brave lieden die straks de eed afleggen – met inbegrip van de topcats die de eed al hebben gepleegd – precies waarmee ze bezig zijn en wat ze hun klanten verkopen of aanraden? Kunnen zij de implicaties en gevolgen van hun daden overzien? Hebben en krijgen ze te maken met “financiële producten” die ze in alle finesses doorzien en begrijpen? Ik geloof daar eerlijk gezegd weinig van. De recente geschiedenis bewijst dat tovenaarsleerlingen in deze biotoop eerder regeling dan uitzondering zijn.
Er zou slechts een select clubje ingewijden bestaan die in deze wirwar van financiële constructies, “producten” en regelgeving enigszins van de hoed en de rand weten. Wie dat precies zijn, weet niemand.

“Recent investigations by regulators have revealed very large differences in the way banks assess the same or similar risks. Some of the differences are the result of the directives given by different national regulators, but it’s hard to escape the suspicion that banks continue to choose their methods so as to reduce risk weights, and therefore the amount of equity they are required to hold. Even some senior bankers admit the process is opaque.”
Donald MacKenzie (2013): The Magic Lever

Oud-bankier Van Mierlo legt uit (Volkskrant 12 sept. 13) dat de bankierseed niet moet worden gezien als een straf die de bankiers en hun voetvolk wordt opgelegd voor hun verzaken en incompetentie, dus hun overantwoordelijke opstelling, die voor een fors deel debet zijn aan de financiële crises – de gepasseerde [en naar mijn verwachting de komende; jm] – maar als een belofte aan ons, de maatschappij: de bankiers gaan voortaan beter hun eerlijke best doen en de eed zal hen daar bij helpen.
Van Mierlo trekt de parallel met: “tandartsen, ministers, Kamerleden, burgemeesters, rechters, advocaten, officieren van justitie, psychologen, artsen, ambtenaren, verpleegsters. Voor al deze beroepsgroepen is hun eed een middel om vertrouwen te kweken, een cultuurinstrument en een middel tot zelfreiniging van de sector.”

images bankers

afstand nemen, distantiëren
Voornoemde eedafleggende beroepsgroepen zouden er mijns inziens verstandig aan doen indien zij zich nadrukkelijk distantiëren van deze poging tot encanaillering vanwege de bankiers. De eed die bijvoorbeeld Kamerleden en tandartsen afleggen zijn al geruime tijd aan erosie onderhevig waar het gaat om door de burger-klant-consument au serieux genomen worden. Indien zo’n eed ter sprake komt wordt er besmuikt om gegniffeld. Het recent verschenen rapport “Een lastig gesprek” legt voor de zoveelste keer nogeens uit waarom, en een artikel als van Dorien Pessers (“Vertrouwen van burger is verkwanseld, want de vorm wordt belangrijker dan de norm”) wint slechts aan actualiteit en prangende pregnantie. Het gaat doodgewoon om: fatsoen.
Bij de meeste tandartsen lijkt de normale beroepsopvatting gelukkig nog te overheersen – al heeft het onzalige experiment van VVD-minister Edith Schippers aanzienlijke averij aangericht – maar declaraties van onverrichte behandelingen blijven. Zo’n spookdeclaratie is dan nog altijd beter dan dat de consument-patiënt onnodige ingrepen voor de kiezen krijgt, omdat de tandartsenmaatschap in cash flow problemen verkeert dan wel insolvabel dreigt te worden, vanwege alimentatie­verplichtingen of daling van de overwaarde op een buitenhuis of villa bijvoorbeeld.

Aan de goede wil en oprechtheid van meneer Van Mierlo hoeven we misschien niet te twijfelen, maar ik acht allerminst uitgesloten dat hij door minder plichtsgetrouwe soort- en beroepsgenoten als useful idiot wordt gebruikt om het imago van de beroepsgroep eningszins op te krikken en van een nieuw laagje vernis te voorzien. Wat let bankiers c.s. om zonder eed te tonen dat zij hun leven beteren? Wie komt er trouwens op het idee om een eed als straf te aan te merken? Wat een merkwaardige associatie. Het afleggen van de beroepseed verhoogt juist de status van de betreffende beroepsbeoefenaren en bevestigt op rituele wijze dat zij in de asymmetrische machtsverhoudingen tussen cliënt en aanbieder geen misbruik van hun positie zullen maken.
De fameuze neuroloog Jansen S., inmiddels uit het artsenberoep gezet, is een recent voorbeeld van hoe het zelfs bij dokters rampzalig uit de hand kan lopen. Zou de professor Stapel niet hebben gefraudeerd indien hem een beroepseed was afgenomen?
jezus en de geldwisselaars - verkleind


kaatsen, golfen & reetketelsteen

De eed op de kaatsbaan vond in 1789 plaats in revolutionair Parijs en betrof de Verklaring van de rechten van de mens. Ik kwam op de associatie golfbaan-kaatsbaan door een gesprek over de aanstaande bankierseed dat ik onlangs opving in het OV. Drie dames, klaarblijkelijk werkzaam in de financiële sector, bediscussieerden de eed die vanaf 2015 door iedereen in de financiële sector zou moeten worden afgelegd. Wat hun hoog zat, was dat ook zij straks die eed of belofte moeten afleggen, maar dat ze toch hun targets zouden moeten blijven halen, eed of geen eed. “Aan zo’n eed heb dus je geen ene r..t,” proestten ze in koor.

Deze dames hadden met name geen hoge verwachtingen van het heilzame effect dat deze eed zou moeten uitoefenen op het wereldbeeld en gedrag van de topmanagers in de financiële biotoop. Immers, zo vatte een van hun het beeld en de mening samen die zij van en over van de topmensen hadden: “Ondanks hun geaffecteerde hete aardappels in de keel, hun krijtstreeppakken, glimmende auto’s-met-chauffeur, hun lidmaatschap van golfverenigingen en/of jachtclubs, is en blijft het gesjocht schoelje, schorriemorrie en tuig van de richel.” Daar zat geen woord Grieks, Fins of Italiaans bij. De affaire Scheringa met zijn DSB zat deze dames nog vers in het geheugen; die narigheid hadden ze van heel nabij meegemaakt en daarbij hadden ze het schrijnende gebrek aan fatsoensnormen, integriteit en vooral vakmanschap in de financiële wereld zeer nadrukkelijk ervaren.
Een medereiziger die zich in het gesprek mengde, had evenmin een hoge pet op van eden en van deze bankierseed al helemaal niet. “Misschien,” zo zei hij veelbetekend, ”misschien wordt het tijd dat die jongens niet meer vrij en los over straat moeten kunnen lopen. Nu, komen ze er gewoon mee weg en ze trekken ook nog een lange neus naar ons.” De rest van de conversatie heb ik niet gehoord, omdat ik inmiddels op mijn uitstapstation was gearriveerd.

“But what if effectiveness were a quality widely imputed to managers and bureaucrats both by themselves and others, but in fact a quality which rarely exists apart from this imputation?
It is specifically and only managerial and bureaucratic expertise that I am going to put in question. And the conclusion to which I shall finally move is that such expertise does indeed turn out to be one more moral fiction, because the kind of knowledge which would be required to sustain it does not exist.”
Alasdair Macintyre (1981:72): After Virtue

Oud-bankier Van Mierlo, betoogt dat de beroepseed voor financiële dienstverleners kan dienen als (nieuw) middel en (nieuwe) inspiratiebron bij de opvoeding en “voor ontwikkeling van ons geweten en voor verankering van de gewenste beroepscultuur”, zodat we weer een maatschappij krijgen die gebouwd is op vertrouwen.
De waarden en fatsoensnormen die een normaal en enigszins beschaafd samenleven faciliteren echter, krijg je al op vroege leeftijd van thuis mee – of niet natuurlijk. Het overdragen van die waarden geschiedt nauwelijks expliciet, ze worden je min of meer met de moedermelk toegediend en via de huidporiën geabsorbeerd. Onmisbaar en complementair hieraan is goed onderwijs, door professionele cultuurdragers. We weten intussen hoe belabberd het na dertig jaar ver-managen van ons onderwijs met dat onderwijs is gesteld, dus laat varen iedere hoop, roei met de riemen die je hebt en blijf dapper dweilen terwijl de kraan wagenwijd open staat. Degenen die het meekrijgen en het in zich hebben, komen toch vanzelf bovendrijven. De rest, helaas is dat de grootste groep, valt daarbuiten.

FA_00616 doodskop + snorjong geleerd, oud gedaan
Kinderen die worden grootgebracht op frikandellen, chips en cola, terwijl ze tig uur per dag tv mogen kijken in een huis waar geen boek is te vinden, zullen die gewoonten hoogstwaarschijnlijk houden en op hun beurt doorgeven aan hun kinderen. Het zelfde geldt voor sport en andere lichaamsbeweging. Als darts en biljarten met veel bier, kroketten en sigaretten van jongs af aan als de ultieme sportieve prestaties gelden, dan ligt obesitas vlak om de hoek. Ze weten immers niet beter.
Een eed heeft alleen een betekenis voor iemand die enigszins “gebildet” is, waarbij de paradox geldt dat voor een “Gebildeter” zo’n eed eigenlijk overbodig is. Die persoon heeft de waarden en fatsoensnormen immers al geïnternaliseerd. De eed fungeert hooguit als chique bevestiging, het hoort bij het ritueel van maatschappelijke verantwoordelijkheden op je nemen en staat zeker niet voor dreiging met een sanctie. Dat oud-bankier Van Mierlo in die richting denkt, vind ik al een veeg teken dat mij weinig vertrouwen inboezemt.

the status seekers
Het wangedrag, inclusief incompetentie en slapen-tijdens-je-wacht, van bankiers c.s. heeft de erosie van maatschappelijk vertrouwen in een verwoestende stroomversnelling geduwd en uitgerekend die beroepsgroep zou met behulp van “een eed” dat vertrouwen moeten helpen herstellen? Mij komt het eerder voor dat de leden van de financiële beroepsgroep zich door zo’n eed denken in te wrikken in de gelederen van beroepsbeoefenaren die een dergelijke eed al afleggen, dus: “tandartsen, ministers, Kamerleden, burgemeesters, rechters, advocaten, officieren van justitie, psychologen, artsen, ambtenaren, verpleegsters”. Daarbij zou dan het prestige dat voornoemde beroepsgroepen misschien nog genieten (dat prestige varieert per beroepsgroep) op de bankiers afstralen – it rubs off, op iets dergelijks hopen ze blijkbaar.

“Ik stel daarom één eigenschap voorop die alle mensen gemeen hebben: een aanhoudende en rusteloze begeerte naar macht en nog meer macht, die pas eindigt met de dood.
Als we iemand meer hebben aangedaan dan we kunnen of willen vergoeden, zullen we geneigd zijn het slachtoffer te haten. Want we moeten dan rekenen op wraak of op vergiffenis; en beide dingen zijn verfoeilijk.”
Thomas Hobbes (2005:138,140): Leviathan

ongedekte cheques
De door Van Mierlo genoemde beroepsgroepen doen er goed aan zich ijlings en met nadruk te distantiëren van de eed-afleggende-bankiers teneinde verdere devaluatie van hun beroepseer door contaminatie te voorkomen. Totdat bankiers daad-werkelijk hebben bewezen dat ze fatsoenlijk zijn (geworden) geven ze wat mij betreft met hun eden even zovele ongedekte cheques af. Bankiers kunnen beginnen met het ontwikkelen van een besef dat de gelden waarmee ze omgaan, niet van hen zijn. Dat zou ons al een flink eind op streek helpen. Ze zouden bijvoorbeeld het rapport van de Commissie Wijffels (“Naar een Dienstbaar en Stabiel Bankwezen “) onder het hoofdkussen kunnen leggen en dat voor het slapen gaan en na het wakker worden grondig lezen.
Pas in 2019 worden enkele belangrijke financiële voorschriften (leverage, kapitaalbuffers) van kracht en menige grote bank heeft zelfs nog steeds geen begin gemaakt met het scheiden van commercial banking en investment banking. Bij het in elkaar draaien van Basel III stellen de door de bankensector ingehuurde lobbyisten alles in het werk om er een tandenloos creatuur van te wrochten. Waar bazelen we dus over met die bankierseed?

De bankierseed zou misschien enig preventief effect kunnen sorteren vanwege een fikse geldboete ingeval meineed vastgesteld zou worden. Wanneer is hier echter sprake van meineed en hoe hoog moet zo’n geldboete niet zijn? Dat wordt per geval een eindeloos gesteggel. Bankiers doen er alles aan om financiële rampen als natuurverschijnselen te verkopen. Het verbinden van een geldboete of gevangenisstraf aan een eed doet het aanzien van de eed als symbool geen goed.

lachertjes
De eden van Kamerleden en tandartsen stellen al bitter weinig meer voor en worden al dan niet besmuikt als lachertjes ervaren. De beoefenaren zijn overwegend carrière-procesmanagers geworden, die misschien nog enig beroepsprestige denken te peuren uit het feit dat zij een eed afleggen. De meesten zal zo’n eed weinig meer zeggen, indien het ze al ooit iets gezegd heeft.
Velen van ons zal het geval van de beruchte neuroloog Jansen S. nog vers in het geheugen ligen. Deze man heeft vele levens zo niet verwoest dan toch ernstig ontregeld en beschadigd. Desniettemin kon hij in Nederland lang ongestoord zijn gang gaan en werd pas uit het medische beroep ontzet, nadat hij het in Duitsland te bont had gemaakt. Bij bankiers en aanverwanten moeten we dat ontzetten-uit-het-beroep nog meemaken. Is bijvoorbeeld iemand als wijlen Rienk Kamer ooit uit de financiële biotoop verdwenen? Kortom, het ware beter voor iedereen indien we van deze circuspoespas met die eed verschoond bleven.

verspilling van maatschappelijk kapitaal & ressentiment
De neoliberale ieder-voor-zich-mentaliteit kost ons allen een heleboel. Het kost ons vooral tijd en ergernis. Immers, zelfs indien je je als cliënt, consument, patiënt grondig inleest en terdege voorbereidt alvorens gebruik te maken van de diensten van een financiële verkoper of een tandarts (voor advocaten, autogarages, onderwijsinstellingen en hele rest geldt natuurlijk hetzelfde) dan blijf je als amateur-leek in kennis achter bij degene die er zijn of haar vak van heeft gemaakt.
mijnwerker tandarts FA_00582
Vertrouwen spaart tijd. Indien je op de verkoper en/of dienstenleverancier kunt vertrouwen, hoef je je niet tot de tanden te wapenen alvorens de onderhandelingen/het gesprek aan te gaan. Het zou wat zijn wanneer je voordat je naar een tandarts ging eerst een detective moest inhuren om uit te pluizen hoe het ervoor staat met de financiële situatie van de respectieve maten en of hun onderneming wel solvabel is. Onbetaalbaar en onbegonnen werk, natuurlijk.
Word je dan alsnog bedot, bedonderd, gepakt en afgescheept, of zelfs al krijg je alleen maar dat idee en gevoel, dan resulteert dat makkelijk in ressentiment. Meestal zul je je verlies moeten nemen, omdat je er anders nog bekaaider vanaf komt. Waartoe opgehoopt ressentiment leidt, zien we om ons heen en een plezierige aanblik biedt dat allerminst.

“Met elektronisch geld in het vooruitzicht verliest het geld zijn materiële aanwezigheid en verandert het in een zuiver virtuele entiteit (toegankelijk door een bankkaart of zelfs een immateriële code). Maar deze de-materialisatie versterkt juist de greep van het geld. Het geld (het complexe netwerk van financiële transacties) verandert in een onzichtbaar en daarom al-machtig, spookachtig raamwerk dat onze levens bepaalt. …. [S]teeds vaker krijgt geld de kenmerken van een onzichtbaar spookachtig ding, dat alleen in zijn effecten kan worden waargenomen.
”Slavoj Zizek (1997:120,121): Het subject en zijn onbehagen.

emperors_new_clothes - 40 proc

Lectuur:

Anat Admati and Martin Hellwig (2013): The Bankers’ New Clothes: What’s Wrong with Banking and What to Do about It / Princeton / ISBN 978 0 691 15684 2 9 ( Don MacKenzie refereert aan dit boek: “At the core of the debate is the validity of one of the fundamental results of modern financial economics, the Modigliani-Miler theorem.”)

Uit een review door Will Hutton in de New Statesman (25 April 2013):

“The Bankers’ New Clothes is a lucid exposition of the intellectual falsehoods deployed by banks to justify the ways in which they went about growing their business beyond any reasonable assessment of risk in the run-up to the crisis of 2008 and which they continue to peddle today.”

Thomas Hobbes (2005/1651): Leviathan / Amsterdam: Boom / ISBN 90 5352 792 3 (pbk) / Ndl. Vertaling W.E. Krul, inleiding en bibliografie B.A.G.M. Tromp

John Lanchester (2010): De kapitale crisis: de ondergang van de wereldeconomie / Amsterdam: Prometheus / ISBN13: 9789044614862 (pbk)

John Lanchester (2012): Capital / London, New York, etc.: Norton

http://focus.knack.be/entertainment/boeken/boek-van-de-week/boek-van-de-week-kapitaal-van-john-lanchester/article-4000082462309.htm

http://www.nybooks.com/articles/archives/2013/mar/07/way-they-live-now/?pagination=false

Donald MacKenzie (2013): The Magic Lever, on how the big banks get away with it artikel in de London Review of Books, no. 9, vol. 35: 16-19

Peter de Waard (2013): ‘De bankierseed is symboolpolitiek, hierna een tandartseed?’ in de Volkskrant 12/09/13

Slavoj Zizek (1997): Het subject en zijn onbehagen. Vijf essays over psychoanalyse en het cartesiaanse cogito / Amsterdam – Meppel: Boom / ISBN 90 5352 345 6 (pbk)

Read Full Post »

gepost op 31 augustus 2013

“Toyota’s Financial Rule 1 is: ‘No enemy is more terrible than money, and no friend is more trustworthy. Other people’s money – borrowed money – quickly turns into an enemy. Money is a trustworthy ally only when it is your own; only when you earn it yourself ’.”
Hino S., geciteerd in: Kenneth Hopper & Wiliam Hopper (2009:98): The Puritan Gift

Na lezen van het artikel van econoom Sweder van Wijnbergen (SvW), “Dijsselbloem en de lessen van de kredietcrisis” (ESB 2013 08 13), vroeg ik mij opnieuw af of wijlen Gerrit Komrij het gedicht “Liefdesverklaring” van Jan Greshoff onherstelbaar verbeterd zou hebben in de trant van: Politicus, bankier, business man, falsaris / veelvuldig beeld van ‘tgeen onwijs onwaar is, of: / van ‘tgeen geheel halfgaar is ……? Komrij zou het vast veel vileiner en subtieler doen.
Van Wijnbergen doet op een alleszins overtuigende wijze uit de doeken waarom volgens hem de Nederlandse politiek de destijds genationaliseerde banken of onderdelen ervan zo snel mogelijk moet her-privatiseren. Het idee gaat weliswaar nog steeds tegen mijn gevoel en vooroordelen in, maar mijn gevoel zegt inmiddels dat mijn voordelen hier aan herziening toe zijn. Dat is ook weer niet zo’n heksentoer. Immers, waarom zouden zich als volksvertegenwoordigers afficherende politici die onverholen het credo voorstaan: ieder-voor-zich en the winner takes all, waarom zouden zulke lieden als bestuurder-politius voor het Algemeen Belang gaan?

Dat steeds meer politici in toenemende mate en leep calculerend vooral voor eigenbelang gaan, krijgen we bijna iedere dag aanschouwelijk voorgeleefd en ingewreven. Politici
volgen helaas de bankwereld waar het de mentaliteit van eigen-gewin-en-glorie-eerst betreft. Hopper & Hopper beschrijven hoe bankiers hun dienende maatschappelijke rol en functie allengs verzaakten en verwerden tot die ijdele graaiers van nu, met een verhoogde testosteronscore. Genationaliseerde banken zullen dus niet het Walhalla op aarde verwezenlijken, want over zulke banken zwaaien immers diezelfde politici de scepter. SvW: ‘’Met staatsbanken krijg je niet lange termijn maatschappelijk verantwoord gedrag maar korte termijn politiek opportunisme.’’ Volgens SvW zou PvdA-minister Dijsselbloem 1 tot 2 miljard contante winst versmaden, aan ‘onze’ neus voorbij laten gaan, in ruil voor 300 miljoen inkomsten per jaar vanuit de bancaire biotoop – de staat aan de tiet van de bank – en daarmee fnuikt hij volgens SvW tegelijkertijd concurrentie op de hypotheekmarkt.
Bij mij doet dit onmiddellijk de vraag rijzen of de PvdA-als-bedrijf wellicht substantiële belangen in die hypotheekmarkt heeft, of dat ze zich misschien ook hier opnieuw voor het karretje van coalitiepartner VVD laat spannen, of zou Dijsselbloem gewoon de simpleton van de Josti-club zijn? Misschien is de man wel onnoemelijk veel slimmer, sluwer en geschoolder dan SvW. Hoewel mij dat laatste onwaarschijnlijk voorkomt, betrek ik die mogelijkheid toch maar in mijn beschouwingen. Je wordt tenslotte niet voor niets, zo maar minister.

“Businessmen – who provide us with the means of livelihood, with jobs, with labor-saving devices, with modern comforts, with an ever rising standard of living – are the men immediately and urgently needed by society. They have been the first victims, the hated, smeared, denounced, exploited scapegoats of the mystic-altruist-collectivist axis.”
Ayn Rand (1967:158): Capitalism: The Unknown Ideal

We kunnen echter bankiers, toezichthouders, kredietbeoordelaars en wat er verder zoal in die geldbiotoop scharrelt, sopt, wriemelt, wemelt en tiert, niet zondermeer teugelloos hun goddeloze gang laten gaan. Zelfregulerende (financiële) markten is een oxymoron gebleken, een flagrantere contradictio in terminis is nauwelijks denkbaar. Dus zullen we met de minst kwade elementen en de minst zieke delen van de twee kwaden (volledig vrij versus strak staatstoezicht) tot een dragelijk, desnoods misschien mild-kwaadaardig, compromis moeten zien te geraken en vervolgens daarmee leren leven, zo goed en zo kwaad als dat gaat.

SvW: “Het nieuwe raamwerk voor mondiale toezichtstructuren (‘Basel-III’) gaat in de goede richting, terwijl ook de commissie-Wijffels strakkere regelgeving, hogere kapitaaleisen, en meer afstand tot de belastingbetaler aanbeveelt. Het kabinet heeft zich terecht hierbij aangesloten. ” Toch gedraagt deze PvdA-minister zich volgens de econoom als een riskant speculerende bankier. “Dijsselbloem kondigde eerder aan dat hij ABN Amro nog in staatshanden houdt „omdat de markt nu nog niet goed is”. Maar als het zo zeker was dat de prijzen volgend jaar gaan stijgen, zou ABN Amro daar vandaag ook al meer mee waard worden.”
Daar is geen speld tussen te krijgen. In plaats van ‘worden’ zou ik zelfs aan ‘zijn’ de voorkeur geven. Om iemand als meneer Dijsselbloem te paaien bijvoorbeeld? Dijsselbloem zou dus eigenlijk officieel tot opvolgers (sic) van Warren Buffet en George Soros geïnstalleerd moeten worden en de per direct in te stellen Nobelprijs voor onfeilbaar fortuinlijk financieel-economisch koffiedik koekeloeren dienen te krijgen opgespeld.

financiële fallout
SvB: “De giftigste producten, Asset Backed Commercial Paper waarmee langlopende activa uiteindelijk zeer kortlopend gefinancierd werden, zijn voor ongeveer twee derde in Europa aangemaakt.” Het in elkaar steken van giftige financiële producten is bijna net zo misdadig als het bekokstoven van gifgas en biologische bommen. Dat deze producten in Europa werden aangemaakt, is weliswaar alarmerend maar zegt mijns inziens mogelijk vooral iets over de huidige deterritorialisering van “het financiële” – vergelijkbaar met giftig zwerfvuil, zoals van Tschernobyl – want wie precies die dingen in elkaar heeft geknutseld is onduidelijk. Zijn het tovenaarsleerlingen of hebben we van doen met financieel terroristen, die moedwillig uit zijn op destabilisatie voor eigen gewin? Gisteren werkten ze voor een Europese bank die feitelijk in Amerikaanse handen is, vandaag zijn ze druk voor een Londense firma met meerderheidsaandelen in Japans eigendom en wie weet onder welke vlag ze morgen en overmorgen varen.
Ik denk in dit verband bijvoorbeeld aan de Mario’s Draghi en Monti, die volgens mij ook voor Goldman Sachs werken, al weten ze dat zelf vermoedelijk niet. Evenals Lucas Papdemos. Ik heb het sterke vermoeden dat we de facto al door de grote multinationale financiële spelers bestuurd worden en dat onze democratisch gekozen politici voornamelijk als zetbazen figureren, hoofdzakelijk om de boel te legitimeren. Het was niet voor niets Draghi die in juli 2012 de enige betekenisvolle daad in het eurodrama stelde door te verklaren dat zijn Bank alles zou doen (“whatever it takes”) om de euro erdoorheen te slepen en overeind te houden. Geen euro-regeringsleider die hem dat nadoet.
Waarom zou Goldman Sachs er zoveel aan zijn gelegen om de euro en de onzalige eurozone koste wat kost (kost aan ons, de euroburgers, welteverstaaan) overeind te houden en te vergroten? Denk aan Goldman Sachs’ facilitatie bij het frauderen door Griekenland, om tot de euro te worden toegelaten.

Een vertrouwde, typerende en verontrustende observatie van SvB vind ik: ‘’ … anonieme ABN Amro-bankiers in datzelfde achtergrondverhaal in deze krant. Die zijn teleurgesteld omdat ze onder Zalm niet meer bij Goldman Sachs aan tafel mogen bij de echt grote deals. Dat het oude ABN Amro structureel verlies leed op dit soort activiteiten vinden ze minder belangrijk dan het prestige van mee mogen spelen met de grote jongens.’’ Zulke infantiele ijdeltuiterij – volledig voor rekening van de klant – zal niet voor iedere bankier even hard gelden, maar ik denk dat de meeste bankiers hard hun best hebben gedaan en nog doen om dit beeld grosso modo en voor een ruime meerderheid soortgenoten geldend te verklaren.

“What weight is given to different interests varies with the political and economic bargaining power of each and with its ability to ensure that the voices of its protagonists are heard at the relevant bagaining tables. What determines both bargaining power and such ability is in key part money, money used to provide the resources to sustain political power: electoral resources, media resources, relationships to corporations. This use of money procures very different degrees and kinds of political influence for different interests.”
Alasdair Macintyre (199:131): Dependendent Rational Animals. Why Human Beings Need the Virtues

The Corrosion of Character
Voorstellen, constructies en wettelijke kaders zullen nooit afdoende blijken tegen moedwillig en onverantwoordelijk wangedrag van de personen die in de politiek-financiële biotoop aan de touwtjes trekken. Het draait van begin tot eind om de mores, het waarden- en normensysteem, de ethische uitgangspunten, van de betreffende luitjes.
De vis rot aan de kop. De verwording, ontaarding, de corrosie van ons karakter door het systeem waaraan we onderworpen worden en waaronder we leven, is recent door Richard Sennett heel duidelijk beschreven. Die karakterverloedering begon en begint bij de voorlui in de top van de piramide, bovenaan de apenrots, bij degenen die aan het eind van menselijke voedselketen staan, dat wil zeggen: zij die uiteindelijk eten. Het voetvolk, de massa – degenen die gegeten worden – waarover Sennetts boek vooral gaat, heeft weinig keus anders dan wanhopig proberen te overleven binnen de kaders die ze worden opgelegd. Onbegrijpelijker wijze kiezen we keer op keer op ‘democratische’ manier degenen die dit onheil over ons afroepen – kijk naar het Project Europa om dit principe in een bijna-laboratoriumopstelling in volle glorie in actie te zien.

Vreemd genoeg schijnen deze onverbeterlijke booswichten niet middels Nacht und Nebel ontvoeringen te kunnen worden opgepakt en getransporteerd naar geheime locaties om daar met derdegraads-behandeling en waterboarding te worden overgehaald de gestolen (vooral via ‘verdamping’) miljarden terug te geven aan de slachtoffers, aan ons dus. Daarna zouden ze naar heropvoedingsinstellingen dienen te worden afgevoerd om tot enigszins normale medeburgers te resocialiseren. De tot nu toe gehanteerde methode van flooding, door ze steeds hogere ‘salarissen’ toe te staan en almaar grotere bonussen te laten grissen, blijkt immers niet te werken. Het zijn monsterlijke rupsen-nooit-genoeg. In A Clockwork Orange doet Kubrick een effectieve heropvoedingsmethode voor hardleerse stoute jongens aan de hand. Gelukkig gaat het maar om een film.

“[T]he very dynamic of capitalism blurs the frontier between ‘legitimate’ investment and ‘wild’ speculation, because capitalist investment is, at its very core, a risky wager that a scheme will turn out to be profitable, an act of borrowing from the future. And, in ‘postmodern’ capitalism, potentially ruinous speculation is raised to a much higher level than was even imaginable in earlier periods.”
Slavoj Žižek (2009:36-37): First As Tragedy, Then As Farce

Literatuur:

Timotej Homar, Christiaan van der Kwaak en Sweder van Wijnbergen: Herkapitalisatie banken schept ruimte voor stimulering in ESB Jaargang 98 (4664 & 4665) 12 juli 2013

Kenneth Hopper & William Hopper (2009/2007): The Puritan Gift. Reclaiming the American Dream Amidst Global Financial Chaos / London – New York: I.B. Tauris / ISBN 978 1 84511 986 7 (pbk) Het citaat van Hino S. (2006) komt uit: Inside the Mind of Toyota: Management Principles for Enduring Growth / New York: Productivity Press; gegevens uit The Puritan Gift

Alasdair Macintyre (1999): Dependendent Rational Animals. Why Human Beings Need the Virtues. / London: Duckworth / ISBN 0 7156 2902 6 (hbk)

Ayn Rand (1967): Capitalism: The Unknown Ideal / New York: Signet Books / LCCCN 66-26772 (pbk)

Richard Sennett (1998): The Corrosion of Character. The Personal Consequences of Work in the New Capitalism / New York – London: Norton & Company / ISBN 0-393-31987-3 (pbk)

Slavoj Žižek (2009:37,39): First As Tragedy, Then As Farce / London – New York: Verso / ISBN -13: 978-1-84467-428-2 (pbk)

Read Full Post »