Feeds:
Posts
Comments

Archive for December, 2011

Geen aanval op representatieve democratie


Auteur: David Van Reybrouck, Dave Sinardet, Dirk Jacobs
De Standaard /  zaterdag 05 november 2011, 03u00

De G1000 wil niet concurreren met het parlement, maar is een consultatief instrument zoals denktanks, zeggen DAVID VAN REYBROUCK, DAVE SINARDET en DIRK JACOBS.
Raf Geenens beweert in deze krant (DS4november) dat de G1000 af wil van verkiezingen en representatieve democratie. Dit is een foutieve voorstelling van zaken. De G1000 is geen aanval op de representatieve parlementaire democratie, maar wel een aanvulling erop. Niet toevallig nodigen we de voorzitters van de zeven parlementen in ons land uit voor het evenement op 11 november (ze hebben ook allemaal toegezegd te komen). Wij koesteren de representatieve democratie. Net daarom willen we een bijkomend instrument aanreiken om betrokkenheid met de publieke zaak nieuw leven in te blazen.

Verkiezingen blijven de vaste maaltijden van de dag, maar de burgerinspraak die wij voorstaan is het fruit en de vitaminen tussendoor. Uit onderzoek zoals de European Values Study blijkt dat de politieke interesse van burgers niet is afgenomen, maar dat het vertrouwen in politici en politieke partijen pijlsnel daalt. Doen alsof er niets aan de hand is, is struisvogelpolitiek die de parlementaire democratie weinig goed doet.

Geenens vergist zich in onze bedoelingen. De G1000 is uiteraard geen legislatief instrument dat wil concurreren met het parlement. De G1000 is een consultatief instrument, zoals ook denktanks en lobbygroepen dat zijn. Deze pogen de politieke besluitvorming te beïnvloeden met – al dan niet gevraagd – advies.

We zijn geen putschisten!
In dit rijtje neemt de G1000 een unieke positie is, omdat wij het eerste adviesorgaan zijn dat de moeite doet om een zo divers mogelijk staal van de bevolking aan het woord te laten, ook zij die zich niet langer herkennen in het klassieke middenveld of belangenorganisaties. De klassieke belangenorganisaties en het middenveld doen overigens prima werk en blijven van fundamenteel belang, ook al hebben ze steeds meer moeite om mensen aan zich te binden en te mobiliseren.

De G1000 plaatst zich verder volledig binnen de constitutionele democratie. De G1000 is geen putsch en weet perfect dat een rechtstaat een fundamentele pijler van de democratie is. Een systeem van representatieve democratie dingt niets af van de legitimiteit en het belang van politieke betrokkenheid van burgers buiten het kader van de verkiezingen om.

De participatieve en deliberatieve democratie die wij bepleiten, past ook volledig binnen dit kader. Het internationaal verdrag aangaande burgerrechten en politieke rechten van de Verenigde Naties vermeldt expliciet dat elke individuele burger, in aanvulling op het algemeen (en geheim) stemrecht bij verkiezingen, het recht heeft zich over politieke kwesties te uiten. Het stuk van Geenens toont aan dat het geen kwaad kan dit nog eens expliciet te vermelden: democratische participatie aan politieke besluitvorming beperkt zich niet tot een puur representatief systeem. De grondwetgever hecht niet voor niets een groot belang aan de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering, de vrijheid van vereniging en het recht van petitie.

Geenens herkent in verkiezingen een maatschappelijk ritueel waarin het idee van politieke gelijkheid tastbaar wordt en betekenis krijgt. Gelukkig zijn verkiezingen meer dan dat. Ze dienen vooral om beleidsmakers aan te duiden, waarbij ieder de kans heeft zijn ideologische voorkeuren te laten spreken en zijn belangen te laten verdedigen. Net zoals Chantal Mouffe menen wij dat in een democratie alles draait om het georganiseerde meningsverschil. Politiek gaat om keuzen maken waarbij je niet simpelweg het ‘gezond verstand’ kan laten spreken en er nooit een ‘perfect neutrale’ consensusoplossing bestaat.

Geenens heeft duidelijk de opzet van de G1000 niet begrepen. Wij willen mensen aanzetten zich te informeren, met elkaar in discussie te gaan en te argumenteren. Daarbij nodigen wij ze inderdaad uit te denken over enkele politieke uitdagingen van onze tijd in termen van het algemeen belang. Daarbij maken we de kritische reflectie dat electorale berekening en partijpolitiek de politieke besluitvorming op heel wat dossiers verlamt en gekozenen inderdaad soms durven vergeten dat ze niet alleen verkozen zijn voor een politieke partij, maar zoals de grondwetgever het wil, ook ‘het volk’ vertegenwoordigen.

Gewetensonderzoek
De G1000 probeert geenszins de verschillen tussen mensen en groepen te ontkennen of te verdoezelen. We verzekeren integendeel dat verschillende perspectieven met elkaar in debat gaan en we brengen mensen samen die anders misschien nooit met elkaar zouden praten. Dat is een cruciale dimensie van politieke participatie die ook hoort bij het georganiseerde meningsverschil. Ons burgerinitiatief houdt daarbij politici een spiegel voor en roept politieke partijen op tot een gewetensonderzoek, net zoals we burgers confronteren met hun verantwoordelijkheden en de complexiteit van besluitvorming.

Wij kozen voor de moeilijke weg door ‘inclusiviteit’ als uitgangspunt te nemen en een zo divers mogelijke doorsnede van onze bevolking uit te nodigen met elkaar in debat te gaan over politieke kwesties. Vanaf het begin opteerden we ervoor ons project voor democratische vernieuwing niet te beperken tot het zoeken van aansluiting bij de usual suspects. Wij vinden het pijnlijk verweten te worden dat wij belangrijke verworvenheden van de moderne democratie op de helling zouden zetten. De G1000 is een ode van wakkere burgers aan 2.500 jaar evolutie van democratie. Trouw aan dit permanent wordingsproces zijn we het aan elkaar verplicht om de kostbare verworvenheden van het verleden telkens opnieuw in overeenstemming te brengen met de veranderende context. Zo hopen we bij te dragen tot wat ons allen dierbaar is.

Op 05 november 2011  zei Jerry Mager:

Uw lezing ligt voor de hand, gezien de specifieke situatie in België. Voor mij echter betekent de G1000 op een abstractieniveau hoger méér, namelijk een uiting van ons verlangen als kiezer van en in een democratie dat de politici ons weer gaan vertegenwoordigen en onze belangen behartigen. Niet dat zij ons stroop in de baard smeren om vervolgens vooral hun eigen agenda’s te volgen. Weet U trouwens dat DVR de Cleveringalezing in Leiden – aan mijn alma mater vermoed ik? – gaat afsteken. Goed zo! Uit Zuidvlaanderen komen vandaag de dag de goede ideeën en komt de vernieuwing! www.nelpuntnl.nl.

Read Full Post »